Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Frustracja. To realny problem dziecka!

Frustracja. To realny problem dziecka!

08:19 04-10-2017

Dla kogo: Nauczyciele , Rodzice

Kategoria: Prawa rodziców , Wychowanie , Rozwój osobisty

Przeszkody uniemożliwiające zaspokojenie potrzeb psychicznych określane są w literaturze jako frustracje. Mogą mieć one charakter wewnętrzny (konflikty wewnętrzne) i zewnętrzny. Konflikty wewnętrzne będą powstawały wówczas, gdy zaspokojenie jednych potrzeb wyklucza zaspokojenie innych

Skutki niezaspokojenia potrzeb u dzieci

Osoba, dążąc do zaspokojenia potrzeb, stara się ominąć, bądź usunąć przeszkodę. Dłużej utrzymujący się stan deprywacji potrzeb psychicznych, często powtarzające się sytuacje frustracyjne wytwarzają mechanizmy obronne takie jak np.: agresja, apatia (rezygnacja), fantazjowanie, regresja.

W wyniku nastawienia na przeszkodę mogą powstawać zmiany albo nawet zaburzenia w zachowaniu, będące doraźnymi skutkami frustracji. Należą do nich m.in.:

  • agresywne zachowania, których celem jest zniszczenie przeszkody powodującej frustrację (agresja może być ukierunkowana na świat zewnętrzny, na przeszkody rzeczywiste, wyobrażone lub też może przybierać charakter autoagresji),
  • regresja, która jest zachowaniem nieadekwatnym do poziomu dojrzałości umysłowej i emocjonalnej, jest jakby cofaniem się do wcześniejszego etapu rozwoju,
  • represja (wyparcie) która jest nieświadomym „zapominaniem” o rzeczach przykrych, co chroni przed odczuwaniem frustracji,
  • racjonalizacja, która polega na przypisywaniu swojemu, czasami niewłaściwemu zachowaniu, jakichś społecznie akceptowanych motywów będących niejako wytłumaczeniem – racją tych zachowań,
  • projekcja, która polega na przypisywaniu innym ludziom własnych cech dla uzasadnienia słuszności postępowania w stosunku do innych,
  • fantazja może występować wówczas, gdy w rzeczywistości dziecko nie może osiągnąć celu zaspakajającego jego potrzebę, może to uczynić w wyobraźni.

Czego potrzebują  zatem dzieci w wieku przedszkolnym?

  • Czuć się bezpiecznie i dobrze

Dziecko, którego potrzeba bezpieczeństwa jest zaspokojona jest ufne, aktywne, samodzielne, otwarte na kontakty z innymi dziećmi i dorosłymi. Głównym skutkiem niezaspokojenia tej potrzeby jest lęk będący podstawą wszelkich nerwic. Ponadto hamowana jest aktywność dziecka, od której zależy rozwój intelektualny

-         Być akceptowane
Istota tej potrzeby polega na tym, aby dziecko czuło się potrzebne, chciane takie, jakie jest, a nie takie jakie inni chcieliby, żeby było.

W wyniku niezaspokojenia tej potrzeby dziecko staje się lękliwe, niepewne, przewrażliwione, uległe, nie mogące się skoncentrować oraz nadpobudliwe. Bez akceptacji rodziców nie powstanie u dziecka poczucie własnej wartości, zachwiana będzie wiara w siebie, co spowoduje zahamowanie aktywności dziecka a w konsekwencji regres lub brak rozwoju.

  • Kontaktów emocjonalnych
    Istota tej potrzeby polega na obustronnym, bliskim i trwałym, a przede wszystkim pozytywnym uczuciowo stosunku dziecka z innymi osobami z jego otoczenia.

    Jeśli potrzeba ta nie jest zaspokojona w atmosferze miłości i akceptacji, może prowokować dziecko do szukania zastępczych metod, takich jak:
     negatywizm , aspołeczne zachowanie.
  • Samodzielności
    Rozwojowi potrzeby samodzielności nie sprzyjają nadopiekuńcze postawy rodziców. Dziecko przywykłe do nieustannego wyręczania w środowisku rodzinnym nie rozwija swojej potrzeby samodzielności, oczekuje pomocy, wyręki.
  • Przynależności
    Polega ona na specyficznej więzi dziecka z innymi ludźmi, wyrażającej się w trzech komponentach:
    • Identyfikacji
    • Akceptacji dziecka, bez której nie wytworzy się więź łącząca je z bliskimi mu osobami
    • Strachu separacyjnym.
    Identyfikacja dziecka jest bezkrytycznym naśladowaniem czynności zewnętrznych oraz
    norm moralnych.

Niezaspokojenie potrzeby przynależności przyczynia się do braku modelu identyfikacyjnego, przez co dziecko ma zaburzony obraz samego siebie, świata i swojego miejsca w nim.

Warto podkreślić, że omawiane potrzeby łączą się ściśle ze sobą, zaspokojenie jednej pociąga za sobą gratyfikacje drugiej. Rodzina jest dla dziecka w tym wieku bazą i podstawą rozwoju.

Dziecko w wieku szkolnym potrzebuje ponadto:
kontaktu społecznego,
samourzeczywistnienia,
szacunku i uznania społecznego, posiadania,
uzyskania orientacji w otoczeniu, wyrażająca się w zainteresowaniach i zaciekawieniu różnorodnymi zdarzeniami życia. Dzieci znające dobrze środowisko, w którym przebywają, czują się odważniej, bezpieczniej i pewniej.
ruchu, zabawy,
ekspresji i aktywności.
ekspresja ma zawsze miejsce przy uzewnętrznianiu myśli, przeżyć, wewnętrznej treści jaką aktualnie dziecko posiada, "dysponuje". Ekspresja może być całkowicie spontaniczna, swobodna, niekierowana lub kierowana, nastawiona na cel.

Anna Polak

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x