Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Gdy dziecko ma kłopot…- o uważnym słuchaniu i rozumieniu

Gdy dziecko ma kłopot…- o uważnym słuchaniu i rozumieniu

08:08 07-08-2015

Dla kogo: Nauczyciele , Rodzice

Kategoria: Wychowanie

Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.(Sokrates)

Dziecięce kłopoty dla nas dorosłych mogą wydawać się przesadzone.  Problemy, które  młodzi ludzie przeżywają, mamy tendencję bagatelizować lub reagować na nie gotowymi rozwiązaniami. Co sądzicie o lekarzu, który bez badania i wywiadu – daje leki, bo przecież z góry wie, co jest kłopotem pacjenta? To samo mogą pomyśleć sobie młodzi ludzie o swoim rodzicu, nauczycielu, który udziela dobrych rad, nie rozumiejąc ich sytuacji.

W pracy wychowawcy, nauczyciela ogromną rolę odgrywa umiejętność komunikacji z uczniem. Stwierdzenie to wydaje się banalne z założenia, ale komunikacja przestaje być banalna, jeśli jest uważnym kontaktem, którego celem jest rozumienie osoby w kłopocie. Fakt, że dorośli odczuwają akceptację w stosunku do dziecka, to jedna rzecz; dać odczuć tę akceptację, to druga rzecz. Z pewnością akceptacja pochodzi z wnętrza, ale musi być w sposób aktywny zakomunikowana lub okazana, aby przyniosła dziecku poczucie akceptacji i zrozumienia.  Rozmowa z dzieckiem, które przychodzi z problemem może być jak balsam na ranę, z którą dziecko do nas przychodzi.

Zamiast wysłuchać, zrozumieć emocje, motywy, zebrać informacje i na ich podstawie odnieść się do treści, jako dorośli: dajemy rady, analizujemy, pouczamy, pokazujemy nielogiczność faktów, ostrzegamy, czasem grozimy a czasem zbyt szybko pocieszamy. Wszystko w naszym poczuciu w dobrej intencji. Jeśli chcemy dać dziecku to, czego naprawdę od nas dorosłych oczekuje zacznijmy od uważnego słuchania ze zrozumieniem.

Od początku naszej edukacji uczymy się pisania, czytania, liczenia, a kto z nas uczy się słuchania? Często zakładamy, że słuchanie jest łatwe. „To czynność, którą wykonujemy codziennie- mówimy- i nie wymaga ona większego wysiłku.” Gdyby istotnie tak było, nie mielibyśmy większości problemów w  codziennej komunikacji oraz  rozumieniu innych ludzi. W rzeczywistości słuchanie jest umiejętnością, która nie przychodzi automatycznie, ale tu dobra wiadomość, można ją doskonalić i rozwijać. Taki trening warto zacząć, jeśli zależy nam rozumieniu dziecka.

Słuchanie empatyczne to słuchanie z intencją zrozumienia. Chodzi o to, by starać się najpierw zrozumieć – punkt widzenia drugiej osoby. Słuchanie empatyczne oznacza, że kogoś w pełni rozumiesz, na poziomie słów, treści i emocji, jakie przeżywa. Koncentrując się na kontakcie z dzieckiem, poprzez słuchanie zaspokajasz jego bardzo ważną potrzebę – bycia rozumianym i akceptowanym. Dzięki temu Twój uczeń, Twoje dziecko czuje się przy Tobie bezpiecznie i wie, że może opowiedzieć Ci o swoim kłopocie.

Po pierwsze słuchaj aktywnie i uważnie. Powtórz swoimi słowami , to co usłyszałeś od dziecka. Nie interpretuj, nie zadawaj pytań, nie wyciągaj wniosków, ale niemalże dosłownie powtarzaj to, co zostało powiedziane. W ten sposób okazujesz swoją uwagę i zainteresowanie. Technika ta to parafrazowanie.
-     Mam dość! Chodzenie do tej  szkoły jest bezsensu!
-     Mówisz, że  szkoła nie ma sensu.
Po drugie podążaj za treścią komunikatu przekształcając, to co słyszysz.
-     Mam dość! Chodzenie do szkoły jest bezsensu!
-     Masz dość. Nie masz ochoty dalej się uczyć
Po trzecie, słysząc treść wypowiedzi dziecka wydobądź  z niej emocje dziecka, jakie mogą kryć się w wypowiedzi. Technika ta nosi nazwę odzwierciedlania uczuć. Nie koncentrujesz się na słowach, tylko na tym, jakie emocje mogły spowodować taką wypowiedź.
-     Mam dość! Chodzenie do tej  szkoły jest bezsensu!
-     Jesteś sfrustrowany!
Jak możemy  pomóc dziecku poczuć się lepiej ? Przez nazwanie i zaakceptowanie jego uczuć. Gdy dziecko jest przygnębione, zdenerwowane, przeżywa jakąś trudność, nie potrafi znaleźć rozwiązania swojego kłopotu. Akceptacja emocji dziecka (np. lęku, strachu, wstydu) pomaga dziecku ujawnić i nazwać przeżywaną trudność. Będąc uważnym i rozumiejącym dajemy dziecko to, czego ono potrzebuje. Poczucia akceptacji i zrozumienia. Stajemy się wówczas towarzyszem, rozumiejącym Dorosłym, do którego chętniej młody człowiek przyjdzie podzielić się swoimi troskami, ponieważ wie, że otrzyma wsparcie i zrozumienie. Bezcenne.

Karina Kalinowska- pedagog i trener umiejętności społecznych. Ukończyła Uniwersytet Warszawski, Szkołę Warsztatu  i Treningu Psychologicznego w Ośrodku Pomocy i Edukacji Psychologicznej INTRA oraz liczne szkolenia z zakresu podwyższania swoich kompetencji zawodowych. 
W poradni PrimoPsyche  pracuje indywidualnie i grupowo z młodzieżą. Prowadzi grupy edukacyjne i rozwojowe dla gimnazjalistów i uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Wspiera rodziców i nauczycieli w obszarze trudności i potencjałów z zakresu umiejętności wychowawczych. Prowadzi warsztaty dla dorosłych, których celem jest rozwój osobisty i nauka umiejętności psychologicznych.

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

  • Naukę można równie szybko pokochać jak i zniechęcić. Jedno od drugiego dzieli cienka linia, czasami nie wiadomo jak się zachować, jak zachęcic, jak dziecko to odbierze, czy jako delikatną sugestię, czy przymus. Ja kiedyś myślałam, że jak porównam z koleżanką lepszą to się zmobilizuje, błąd! słabo mi się uczyła bo z góry zakładała, że jest słaba. W końcu wpadłam żeby zapisać ją na zajęcia dodatkowe, zaczyna cieszyć się nauką, nawet zainteresowała się przedmiotami, których nie znosiła. W Akademii Bystrzak na Ursynowie poznaje nowy wymiar nauki, zaczyna rozumieć , a nie uczyć się pustych regułek, widzę wyraźną roźnicę , nawet w chęci chhodzenia do szkoły.

    Dodane przez Denis, 05/09/2014 10:57am (3 lata temu)

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x