Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Język medialny – szansa czy zubożenie?

Język medialny – szansa czy zubożenie?

09:32 18-12-2012

Dla kogo: Nauczyciele , Rodzice

Kategoria: Prawa rodziców , Wychowanie , Rozwój osobisty

Jak media wpływają na codzienną komunikację młodego pokolenia. Czy eksperci słusznie biją na alarm? Na to i inne pytania odpowiada Jolanta Lamm.

Wracam szybkim podmiejskim pociągiem z pracy do Zürichu. W pociągu wszystkie siedzące miejsca są już zajęte, co oznacza tutaj, że w Szwajcarii rozpoczęła się właśnie godzina szczytu.

Obok, po drugiej stronie wąskiego korytarza, siedzi czwórka nastolatków, sądząc po ubiorze i wyglądzie nie mogą mieć więcej niż 15, 16 lat. Dwie dziewczyny zajęte rozmową zaglądają co chwilę do swoich iPhonὁw, piszą smsy, może „czatują“. Chłopcy, wyposażeni w niewielkie, płaskie tablety rozmawiają o ostatnim sprawdzianie z matematyki. Dyskutują, porównują  ze sobą wyniki zadaṅ, jeden z nich, niepewny czy dobrze rozwiązał zadanie googluje w Internecie przykłady podobnych zadaṅ, nie przerywając jednocześnie prowadzonej rozmowy. Dziewczyny zajęte wyraźnie ploteczkami, od czasu do czasu ze ṡmiechem pokazują sobie coṡ, co akurat znalazły w You Tubie. Słyszę okrzyki zdumionego podziwu :„krass“ „mega cool“.

Patrzę i podziwiam ich multitasking, ich podzielność uwagi, sprawność motoryczną pozwalającą im w błyskawicznym tempie, za pomocą kciuka pisać, sprawnie naciskając niewielkie przecież klawisze komórek.

Nowa, młoda generacja.

Siedząca przede mną, dużo chyba starsza ode mnie pani, spoglądająca również w ich stronę zwraca, z wyraźną dezaprobatą na twarzy, głowę w moim kierunku : „oni już bez tych komórek i laptopów to żyć nie potrafią” - mówi do mnie półgłosem.

Uśmiecham się przepraszająco i zakładając na uszy słuchawki, aby uniknąć, być może nieco kłopotliwej konwersacji, zaczynam poprawiać notatki o zaletach i wadach medialnych środków przekazu w wyjętym z plecaka notebooku.

Komunikowanie się via sms, email czy chat stało się w ostatnich czasach najpopularniejszą formą wymiany informacji.

W samej tylko Szwajcarii zostają dziennie wysyłane miliony smsὁw a z nimi, poza przekazem słownym również i zdjęcia, własnoręcznie nakręcane video czy muzyka.

Wysyłając wiadomości młodzi ludzie nie przestrzegają na ogół form gramatycznych, nie stosują zasad interpunkcji, i w ogóle chyba nie zawracają sobie głowy ortografią. Młodzież posługuje się w nich na ogół dialektem, wyraża swoje uczucia i emocje za pomocą symbolicznych znaczków ( : ), IoI) skraca długość wyrazów, stwarza neologizmy językowe, wyraża się w sposób tak malowniczy, jaki starszym generacjom był znany być może tylko z komiksów.

Równie popularne i przyjęte jest używanie dosadnych niekiedy sformułowań, że wymienię tylko te, w moim odczuciu „niewinne“ jak: „megageil“ lub“krass“ znaczących w zwyczajnym, polskim języku tyle co „super” lub „ nieprawdopodobne“.

(dla ciekawych załączam na końcu artykułu słownik).

W ten sposób nastolatki świadomie odgraniczają się od populacji dorosłych, podkreślając własną odrębność i indywidualność i demonstrując jednoczenie swoją przynależność do młodej, odrębnej generacji.

Dzięki temu rozwinął się w Szwajcarii nie tylko młodzieżowy język mówiony, ale również pisany, którego pomimo usilnych prób jezykoznawcὁw, w „dorosłym“ dialekcie szwajcarskim nie ma do tej pory.

Pewnego rodzaju wyzwaniem jest dla młodzieży umiejętność stosowania tego języka w odpowiednim kontekście społecznym, w szkole, w pracy, wobec osób starszych.

Nauczyciele i rodzice podkreślają, że młodzież musi wiedzieć, że w rozmowie z rodzicami i w ogóle z dorosłymi obowiązuje inny, dopasowany do konkretnej sytuacji język i że w szkolnych pracach nie powinno się pisać tak, jak w czacie używając sformułowań „volleasy“ czy „mega geil“, choćby już dlatego, że taki tekst może być dla dorosłych po prostu niezrozumiały…

Tymczasem przeprowadzone badania wykazały, ze nastolatki całkiem nieźle radzą sobie z dopasowaniem swojego stylu komunikacji zarówno do sytuacji szkolnych, jak i w komunikacji z osobami dorosłymi.

Pomimo wszystko, w szwajcarskiej prasie oraz w pismach fachowych podniosły się głosy, ostrzegające przed postępującym i wywołanym formą kultury komunikacji młodzieżowej, zachwaszczaniem i zubożaniem ojczystego języka.

 

Aby uspokoić wystraszonych rodziców i zaniepokojonych germanistów opublikowano niedawno w prasie wyniki badań przeprowadzonych na zürichskim Uniwersytecie na Wydziale Nauk Stosowanych.

Według tych reprezentatywnych studiów (badań) komunikacja młodzieży prowadzona przy użyciu cyfrowych mediów nie odbija się negatywnie w żadnym stopniu na jej ustnej ani pisemnej kompetencji językowej.

Prywatne esemesowanie, chatowanie i mailowanie nie ma żadnego negatywnego wpływu na poprawną znajomość gramatyki, interpunkcji czy ortografii u młodzieży i w żaden sposób nie zuboża  ich sposobu wyrażania się. Wręcz przeciwnie: komunikacja medialna rozpowszechniona wśród nastolatków przysłużyła się do powstania innowacyjnego i kreatywnego nowego języka młodej generacji. Wiele przemawia też za tym, że taki sposób porozumiewania się pomiędzy sobą jest w wielu wypadkach dla młodych ludzi pomocą w odnajdowaniu i kształtowaniu ich tożsamości.

I jeśli rzeczywiście, w jakimṡ stopniu zgodzilibyśmy się z krytycznymi uwagami dotyczącymi zubożenia języka, to moim zdaniem przyczyn tego fenomenu nie należy szukać w nowo powstałym młodzieżowym sposobie komunikowania się, lecz raczej w całym, współczesnym społeczeństwie niejednokrotnie zdominowanym i podlegającym wpływom grup politycznych, broniących interesów własnych i posługujących się medialnymi środkami przekazu.

Wracając do roli, jaką Internet i przekazy medialne pełnią obecnie w życiu przeciętnego, szwajcarskiego nastolatka należy przypomnieć, że media cyfrowe są już od dłuższego czasu stałą częścią programów nauczania we wszystkich szwajcarskich kantonach i zarówno notebooki, netbooki, tablety etc. są traktowane przez szkoły, jako nieodzowne narzędzia pracy. Przede wszystkim starsza młodzież korzysta regularnie w szkole z pomocy Internetu i komputera, młodsi, 13, 14 - letni używają ich w znacznie mniejszym stopniu, są jednak stopniowo do tego zachęcani i wprowadzani zarówno przez starszych kolegów, jak i przez nauczycieli.

W domach, przy odrabianiu lekcji czy też szukając wolnych miejsc na zaplanowane i obowiązujące w szwajcarskich szkołach praktyki, dwie trzecie młodzieży korzysta ze stron internetowych .

95 % szwajcarskich domów posiada już dostęp do Internetu  trzy czwarte wszystkich nastolatków posiada własny komputer z indywidualnym dostępem do Internetu.

Szwajcarskie nastolatki w przedziale wiekowym od 12 do 19 roku życia spędzają swój wolny czas najchętniej w towarzystwie komórki i Internetu, przedkładając ich zalety ponad pasywną konsumpcję telewizji.

Przywołane już badania Uniwersytetu Zürichskiego, pod nazwą James, przeprowadzone w 2010 r. wykazały, że najbardziej ulubionym zajęciem nastolatków w Internecie jest ich udział w serwisach społecznościowych. Większość nastolatków jest aktywnym członkiem jednego lub nawet kilku takich serwisów.

Wiodącym faworytem w tej dziedzinie jest jak na razie Facebook i Natlog, ale również mySpace czy Twitter są często odwiedzane i wykorzystywane do wysyłania wiadomości, nawiązywania nowych kontaktów, pielęgnowania istniejących już znajomości i przyjaźni, do wspólnego grania w gry elektroniczne, czy po prostu „czatowania“ ze znajomymi.

James Studie wykazały ponadto, że chociaż przeciętny nastolatek spędza w Internecie średnio godzinę dziennie, to nie zubaża to jego bezpośrednich kontaktów społecznych: nastolatki nadal spotykają się chętnie w klubach, na pogaduszkach, w studiach sportowych, podczas joggingu, uprawiają sport i uczestniczą w zabawach i grach grupowych.

Innymi słowy szwajcarskie nastolatki nadal spędzają swój wolny czas w bardzo zróżnicowany i bogaty sposób.

Aby posłużyć się konkretnymi liczbami z przeprowadzonych w Zürichu badaṅ, wymienię tylko niektóre z nich zachęcając jednocześnie czytelnika do lektury całego programu badawczego, który znajdziecie państwo w Internecie na  www.JAMES- STUDIE 2010

Streszczając:

92 procent wszystkich nastolatków między 12 a 19 rokiem życia używa codziennie lub kilkakrotnie w tygodniu telefonu komórkowego - wraz z wzrastającym wiekiem wzrasta również korzystanie z komórek

  • 89 procent korzysta codziennie lub kilka razy w tygodniu z Internetu
  • 80 procent codziennie lub kilka razy w tygodniu słucha muzyki z mp3
  • 36 procent gra codziennie lub kilka razy w tygodniu w komputerowe i/lub video gry, (tendencja do tego rodzaju spędzania wolnego czasu maleje wraz z rosnącym wiekiem użytkowników. Grami komputerowymi zainteresowani są częściej chłopcy niż dziewczynki)
  • 25 procent nakręca samodzielnie kilka razy w tygodniu własne cyfrowe filmy
  • 64 procent fotografuje za pomocą kamery cyfrowej lub za pomocą telefonu komórkowego
  • 30 procent ogląda codziennie lub kilka razy w tygodniu DVD i Video. Chłopcy częściej niż dziewczynki.

Moje notatki dotyczące nowych form komunikacji młodzieżowej dobiegają, podobnie jak i moja podróż, końca. Megafon pociągu zapowiada stację docelową. Starsza pani siedząca przede mną podrywa się z siedzenia i gorączkowo pakując swoje rzeczy do przepastnej torby pyta siedzącego obok niej, leciwego już jak ona sąsiada : „nie wie pan na jaki peron wjeżdżamy? Ja muszę się przesiąść na pociąg do Lucerny, z którego peronu odjeżdża???“.

Zanim jednak rozglądający się za konduktorem pasażer udzielił zdenerwowanej pani jakichkolwiek informacji młody człowiek, jeden z obserwowanej przeze mnie młodzieżowej grupki wystukał coṡ prędko na ekranie swojego tabletu i pokazując go grzecznie zaaferowanej pani informuje ją uprzejmie:

„Proszę Pani, nasz pociąg wjedzie na 5 peron. Stąd tylko dwa kroki do peronu 10 skąd odjeżdża za 10 min. pociąg do Lucerny. O, widzi pani - wskazuje na wyszukany na tablecie rozkład jazdy pociągów - ma pani jeszcze sporo czasu.”

Uśmiecham się pod nosem i pakuję do plecaka moje własne pomoce medialne.

Korespondent Edurady ze Szwajcarii

Jolanta Lamm

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x