Dwa lata temu szkoły, przedszkola i placówki oświatowe wdrożyły Standardy Ochrony Małoletnich. Wielu dyrektorów potraktowało ten obowiązek bardzo odpowiedzialnie – przygotowano procedury, przeprowadzono szkolenia, opracowano dokumentację i poinformowano rodziców oraz uczniów.
Jednak przepisy nie kończą się na samym wdrożeniu standardów.
Zgodnie z ustawą, co najmniej raz na dwa lata należy dokonać ich oceny, aby sprawdzić, czy obowiązujące rozwiązania są nadal skuteczne, aktualne i odpowiadają potrzebom placówki oraz obowiązującym przepisom. Dla podmiotów, które wdrożyły standardy do 15 sierpnia 2024 r., oznacza to konieczność przeprowadzenia pierwszej okresowej ewaluacji do 15 sierpnia 2026 r.
Dlaczego ewaluacja jest tak ważna?
Bezpieczeństwo dzieci nie jest dokumentem schowanym do segregatora. To codzienna praktyka szkoły.
Przez ostatnie dwa lata mogło zmienić się wiele:
- pojawiły się nowe zagrożenia,
- zmienili się pracownicy,
- do placówki przyszli nowi uczniowie,
- zaktualizowano przepisy,
- pojawiły się doświadczenia wynikające z realnych sytuacji.
Dlatego ustawodawca wymaga regularnej oceny standardów i – w razie potrzeby – ich aktualizacji.
Checklista dyrektora – co warto sprawdzić podczas ewaluacji SOM?
✅ 1. Przegląd dokumentacji
Sprawdź, czy:
- Standardy Ochrony Małoletnich są aktualne,
- uwzględniają obowiązujące przepisy,
- zawierają wszystkie wymagane procedury,
- wskazują osoby odpowiedzialne za realizację poszczególnych działań.
✅ 2. Analiza funkcjonowania procedur
Oceń:
- czy procedury były stosowane w praktyce,
- czy pracownicy wiedzą, jak reagować,
- czy nie pojawiły się trudności interpretacyjne,
- które rozwiązania wymagają doprecyzowania.
✅ 3. Wiedza pracowników
Zweryfikuj, czy wszyscy:
- znają Standardy,
- wiedzą, jak rozpoznawać symptomy krzywdzenia,
- potrafią zgłosić podejrzenie przemocy,
- znają zasady bezpiecznych relacji z dzieckiem,
- wiedzą, kto odpowiada za poszczególne działania.
✅ 4. Głos uczniów i wychowanków
Zastanów się:
- czy dzieci wiedzą, do kogo mogą zwrócić się o pomoc,
- czy znają swoje prawa,
- czy czują się bezpiecznie w placówce,
- czy wiedzą, jak zgłaszać niepokojące sytuacje.
Dobrym rozwiązaniem mogą być anonimowe ankiety lub rozmowy prowadzone przez wychowawców.
✅ 5. Informowanie rodziców
Sprawdź, czy rodzice:
- znają obowiązujące standardy,
- wiedzą, gdzie są one opublikowane,
- wiedzą, do kogo zgłosić problem,
- otrzymują informacje o działaniach szkoły w zakresie ochrony dzieci.
✅ 6. Weryfikacja personelu
Upewnij się, że:
- wszyscy nowo zatrudnieni pracownicy zostali zweryfikowani zgodnie z obowiązującymi przepisami,
- dokumentacja kadrowa jest kompletna,
- przechowywane są wymagane oświadczenia i potwierdzenia.
✅ 7. Analiza zdarzeń z ostatnich dwóch lat
Przeanalizuj:
- zgłoszone incydenty,
- interwencje,
- wnioski z prowadzonych postępowań,
- działania naprawcze.
To najlepsze źródło informacji o tym, czy procedury rzeczywiście działają.
✅ 8. Aktualizacja dokumentów
Jeżeli ewaluacja wykaże braki:
- zaktualizuj Standardy,
- popraw procedury,
- przygotuj nowe wzory dokumentów,
- poinformuj pracowników,
- przeprowadź szkolenie przypominające.
Dokumenty, które warto przygotować
Po zakończeniu ewaluacji dobrze jest sporządzić:
- raport z przeprowadzonej ewaluacji,
- protokół z przeglądu Standardów,
- listę rekomendowanych zmian,
- harmonogram wdrożenia poprawek,
- potwierdzenie zapoznania pracowników z aktualizacjami.
Taka dokumentacja może okazać się niezwykle pomocna podczas kontroli lub w razie konieczności wykazania, że placówka realizuje ustawowe obowiązki z należytą starannością.
Nie odkładaj ewaluacji na ostatnią chwilę
Termin 15 sierpnia przypada w czasie wakacji, kiedy wielu pracowników przebywa na urlopach. Warto już teraz zaplanować przegląd dokumentacji, spotkanie zespołu odpowiedzialnego za Standardy Ochrony Małoletnich oraz ewentualne aktualizacje.
Dobrze przeprowadzona ewaluacja nie powinna być traktowana jako kolejny obowiązek administracyjny. To przede wszystkim okazja do sprawdzenia, czy przyjęte rozwiązania rzeczywiście zwiększają bezpieczeństwo dzieci i młodzieży oraz wspierają pracowników w podejmowaniu właściwych działań.
Źródła
- Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (art. 22b–22c): https://isap.sejm.gov.pl/
- Ośrodek Rozwoju Edukacji – „Standardy ochrony małoletnich. Ewaluacja SOM”: https://ore.edu.pl/2026/07/standardy-ochrony-maloletnich/
- Ministerstwo Sprawiedliwości – Ustawa Kamilka – Standardy Ochrony Małoletnich: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ustawa-kamilka–standardy-ochrony-maloletnich2
📚 Przygotuj swoją placówkę kompleksowo na nowy rok szkolny!
Ewaluacja Standardów Ochrony Małoletnich to tylko jeden z wielu obowiązków, które czekają dyrektorów przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego. Już teraz warto zadbać nie tylko o aktualność dokumentacji SOM, ale również o plan nadzoru pedagogicznego, organizację pracy szkoły, zmiany w prawie oświatowym oraz komplet dokumentów wymaganych od 1 września 2026 r.
Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja placówka jest przygotowana zgodnie z obowiązującymi przepisami i uniknąć stresu związanego z kontrolami czy organizacją nowego roku szkolnego, zapraszamy na nasze praktyczne szkolenie:
🎓 „Nowy rok szkolny 2026/2027 pod pełną kontrolą dyrektora – organizacja roku 2026/2027, kluczowe zadania, plan nadzoru pedagogicznego i pełna dokumentacja. Praktyczne szkolenie z gotowymi rozwiązaniami bez chaosu i zbędnej biurokracji.”
Podczas szkolenia nasi eksperci omówią najważniejsze obowiązki dyrektora, aktualne zmiany w przepisach oraz pokażą gotowe rozwiązania i wzory dokumentów, które ułatwią codzienną pracę i pozwolą bezpiecznie rozpocząć nowy rok szkolny.
Zyskaj spokój, aktualną wiedzę i komplet praktycznych materiałów – wejdź w nowy rok szkolny profesjonalnie, pewnie i bez zbędnego chaosu.
