Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Co warto przeczytać na temat MEDIACJI i NEGOCJACJI?

Co warto przeczytać na temat MEDIACJI i NEGOCJACJI?

15:27 30-11-2020

Dla kogo: Dyrektorzy , Nauczyciele

Kategoria: Psychologia i pedagogika , Rozwój osobisty

Chcesz nauczyć się mediacji i negocjacji? Warto zatem rozpocząć tę przygodę od sięgnięcia po fachową literaturę. Jej zestawienie i omówienie przygotowała dla Edurady Katarzyna Zielonka

Tematyka mediacji i negocjacji, z uwagi na wyzwania stawiane społeczeństwu obywatelskiemu, jest w dzisiejszych czasach bardzo popularna. Procesy te stosowane są na wielu płaszczyznach życia codziennego: w życiu zawodowym w aspekcie prowadzenia działalności gospodarczej, czy aspekcie prawnym, a także w życiu prywatnym, w szczególności w kontekście relacji rodzinnych i małżeńskich.
Powyższą problematykę porusza najczęściej przedmiotowa literatura z zakresu psychologii, prawa, ekonomii czy socjologii – obszarów, w których zdaje się, że procesy mediacji i negocjacji najczęściej znajdują swoje zastosowanie. W związku z powyższym, informacje na temat procesów mediacji oraz negocjacji można odnaleźć w publikacjach obejmujących szeroki zakres wiedzy, opracowanej na użytek różnych dyscyplin.

Jedną z podstawowych pozycji wydawniczych stanowi publikacja Christophera
W. Moore’a, w której to autor krok po kroku prowadzi czytelnika po meandrach mediacji, w dokładny sposób tłumacząc, na czym polega cały proces[1]. Kolejne wartościowe opracowanie stanowi praca zbiorowa powstała pod redakcją Ewy Gmurzyńskiej i Rafała Morka – kompendium wiedzy przedstawiające proces mediacji w ujęciu teoretycznym, jak i praktycznym[2]. Praca ta zawiera wiele cennych wskazówek oraz przykładów, zebranych w oparciu o doświadczenia płynące z prawdziwych mediacji. Czytelnik, oprócz teoretycznego wprowadzenia w pojęcie „mediacji”, znajdzie w cytowanej publikacji m.in. część poświęconą jej historycznej perspektywie[3]. Kolejna z prac zbiorowych, powstała pod redakcją Magdaleny Tabernackiej, to publikacja pt. „Mediacje ponad podziałami”[4], omawiająca zagadnienie dążenia do osiągnięcia porozumienia i zniesienia podziałów, dzięki wykorzystaniu narzędzia mediacji. Natomiast zastosowanie samych negocjacji, przedstawili w swojej książce Anna i Sławomir Winchowie, prezentując zagadnienie z punktu widzenia teorii oraz praktyki[5]. Autorzy poddali analizie taktyki oraz strategie negocjacyjne, wykorzystywane m.in. w prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie stanowi to jednak przeszkody w przeniesieniu doświadczenia wynikającego z powyższych przykładów na grunt oświaty.

Część z autorów, w tym Kamila Bargiel-Matusiewicz, omówiła w swoich pracach wykorzystanie zarówno procesu mediacji, jak i negocjacji[6]. Cytowana pozycja składa się z rozdziałów, poświęconych m.in. charakterystyce prawidłowej komunikacji, konfliktom interpersonalnym i sposobom ich właściwego rozwiązywania. Kolejnym z opracowań jest publikacja Sławy Tusznio i Moniki Wojtkowiak, w której to autorki omówiły zastosowanie elementów komunikacji w prowadzeniu mediacji i negocjacji, w tym kwestię prawidłowego formułowania pytań, a także teorię stosowania obu narzędzi w sprawach karnych, rodzinnych oraz biznesie[7]. Wymienione procesy scharakteryzowała kompleksowo również Magdalena Taberancka, w swoim obszernym opracowaniu pt. „Negocjacje i mediacje w sferze publicznej”[8].

Procesom mediacji oraz negocjacji zostało poświęconych także wiele artykułów naukowych. Z uwagi na charakter tych publikacji, czytelnik zainteresowany tematyką niniejszej pracy ma możliwość zapoznania się z pojedynczym, wybranym zagadnieniem. Wśród tych pozycji możemy wymienić artykuł Marka Sikorskiego, dotyczący kompetencji komunikacyjnych nauczycieli[9]. Autor w cytowanej pracy charakteryzuje znaczenie umiejętności komunikacyjnych nauczyciela w kontekście efektywności procesu kształcenia.
M. Sikorski wylicza wśród podstawowych kompetencji nauczyciela, mających wpływ na poprawność komunikacji, m.in. umiejętność negocjacji i mediacji[10]. Rolę nauczyciela jako mediatora omówiła szerzej Maria Zajączkowska, charakteryzując w swojej pracy udział nauczyciela w procesie mediacji w sporach uczniowskich[11]. Autorka przedstawiła także przyczyny konfliktów oraz znaczenie samego procesu mediacji w szkole. Z kolei wariant wykorzystania mediacji rówieśniczych związanych z przeniesieniem zadania lidera mediacji z nauczyciela na ucznia, przybliżyła w swojej publikacji Magda Urbańska[12]. Wspomniana autorka skupiła się także na omówieniu znaczenia procesu mediacji w kontekście działań mających na celu zapobieganie przemocy w szkole. Powyższe działanie opierało się na wprowadzeniu szkolnego programu mediacji angażującego całą społeczność szkolną[13]. Zasadność działań profilaktyczno-edukacyjnych w kontekście niwelacji agresji w środowisku szkolnym poruszyły także Monika Wojtkowiak i Katarzyna Potaczała-Perz[14].
Natomiast czytelnik zainteresowany efektami realizacji w środowisku szkolnym warsztatów mediacyjnych, stanowiących część młodzieżowego programu wsparcia rówieśniczego, może zapoznać się z pracą Agnieszki Lewickiej-Zelent i Ewy Trojanowskiej[15]. Publikacja ta koncentruje się na omówieniu wyników działań podjętych w szczególności w odniesieniu do uczniów sprawiających trudności wychowawcze.

Znaczenie potrzeby nauczania technik negocjacji i mediacji w procesie kształcenia uczniów, jak i nauczycieli, podkreśliła w swojej pracy Hanna Przybyła-Basista[16].
Zgodnie z poglądem autorki, realizacja powyższego założenia, polegająca na wprowadzeniu do programu kształcenia nauczycieli sztuki negocjacji i mediacji, jest niezbędna do tego, aby możliwe było uwzględnienie w większym stopniu edukacji emocjonalnej i społecznej dzieci i młodzieży oraz aby nauczyciele mogli „[…] wyjść poza swą tradycyjną rolę, przełamać dotychczasowe schematy „odnajdowania siebie w szkole”, w przeładowanych treściami programach, nauczyć się szukać „luki” czy raczej okazji do myślenia o szkole jako o instytucji pełniącej funkcję wychowania i socjalizacji dzieci”[17].

 

Jeśli zatem ktoś chce zgłębić tajniki mediacji i negocjacji, powinien sięgnąć po fachową literaturę. Powodzenia!

Katarzyna Zielonka – uczestniczka kursu kwalifikacyjnego


[1] C.W. Moore, Mediacje. Praktyczne strategie rozwiązywania konfliktów, Warszawa 2016.

[2] Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Warszawa 2018.

[3] S. Kordasiewicz, Historyczna i międzynarodowa perspektywa mediacji, w: Mediacje. Teoria i praktyka, red. E. Gmurzyńska, R. Morek, Warszawa 2018, s. 39-56.

[4] Mediacje ponad podziałami, red. M. Tabernacka, Wrocław 2013.

[5] A. Winch, S.Winch, Negocjacje. Jednostka, organizacja, kultura, Warszawa 2010.

[6] K. Bargiel-Matusiewicz, Negocjacje i mediacje, Warszawa 2014.

[7] S. Tusznio, M. Wojtkowiak, Mediacje i negocjacje jako formy rozwiązywania konfliktu, Kielce 2004.

[8] M. Tabernacka, Negocjacje i mediacje w sferze publicznej, Warszawa 2018.

[9] M. Sikorski, Kompetencje komunikacyjne nauczycieli, Colloquium, 2010, t. 2, s. 155-172.

[10] Tamże, s. 164, 166.

[11] M. J. Zajączkowska, Nauczyciel jako mediator w sporach uczniowskich, Zeszyty Naukowe Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Witelona w Legnicy, 2007, t. 2, s. 51-58.

[12] M. Urbańska, Mediacje rówieśnicze – edukacja w kierunku pokojowego rozwiązywania konfliktów uczniowskich, Edukacja-Technika-Informatyka, 2018, nr 1, s. 286-290. Tematykę mediacji rówieśniczych przybliżyła także Renata Raszewska-Skałecka, poświęcając temu zagadnieniu jeden z rozdziałów pracy zbiorowej, zob. R. Raszewska-Skałecka, Mediacje rówieśnicze jako instrument przeciwdziałania agresji i rozwiązywania konfliktów w szkole, w: Mediacje ponad podziałami, red. M. Tabernacka, Wrocław 2013, s. 71-83.

[13] M. Urbańska, Szkolny program mediacyjny jako narzędzie zapobiegania przemocy w szkole, Edukacja-Technika-Informatyka, 2018, nr 4, 442-447.

[14] M. Wojtkowiak, K. Potaczała-Perz, Mediacja w profilaktyce szkolnej, Resocjalizacja Polska (Polish Journal of Social Rehabilitation), 2014, nr 6, s. 135-150.

[15] A. Lewicka-Zelent, E. Trojanowska, Wzmacnianie zasobów osobistych uczestników warsztatów mediacyjnych – uczniów sprawiających trudności wychowawcze, Chowanna, 2015, t. 1, s. 251-267.

[16] H. Przybyła-Basista, Inteligencja emocjonalna i możliwości jej rozwijania w szkole, Chowanna, 2000, t. 1,
s. 135-143.

[17] Tamże, s. 141.

Redaktor portalu edurada.pl

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x