Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ I jeszcze słów kilka o kompetencjach kluczowych - cz. II

I jeszcze słów kilka o kompetencjach kluczowych - cz. II

10:00 18-02-2019

Dla kogo: Dyrektorzy , Nauczyciele

Kategoria: Dydaktyka , Wychowanie , Zarządzanie Oświatą

W planowaniu kształcenia kompetencji kluczowych warto pamiętać, że wszystkie kompetencje uważa się za jednakowo ważne, bo każda na swój sposób przyczynia się do udanego życia w społeczeństwie.

Kompetencje mogą być stosowane w wielu różnych kontekstach i rozmaitych kombinacjach. Ich zakresy często się pokrywają i są ze sobą powiązane. Aspekty niezbędne w jednej dziedzinie wspierają kompetencje w innej. Wiedza dotycząca strategii uczenia się, świadomość różnic pomiędzy źródłami informacji,  znajomość konwencji językowych i sposobów funkcjonowania mediów społecznościowych, zasad funkcjonowania w społeczeństwie, umiejętności takie  jak krytyczne myślenie, rozwiązywanie problemów, praca zespołowa, umiejętności komunikacyjne i negocjacyjne, analityczne, postawa reprezentująca ciekawość poznawczą, otwartość, systematyczność, szacunek, kreatywność są elementem wszystkich kompetencji kluczowych.

Wśród kompetencji kluczowych sformułowanych w 2018r są kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji.  Jest to zdolność identyfikowania, rozumienia, wyrażania, tworzenia i interpretowania pojęć, uczuć, faktów i opinii w mowie i piśmie, przy wykorzystaniu obrazów, dźwięków i materiałów cyfrowych we wszystkich dziedzinach i kontekstach. Ponieważ zakłada ona zdolność skutecznego komunikowania się i porozumiewania się z innymi osobami, zdaje się fundamentalną do dalszego uczenia się i innych interakcji językowych. W zależności od kontekstu, kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji mogą być rozwijane w języku ojczystym, językach obcych. Kompetencje te obejmują również umiejętności rozróżniania i wykorzystywania rozmaitych  źródeł (w tym ikonograficznych i muzycznych), poszukiwania, gromadzenia i przetwarzania informacji, wykorzystywania odpowiednich pomocy oraz formułowania i wyrażania swoich argumentów w mowie i piśmie w przekonujący sposób, odpowiednio do kontekstu, zgodnie z obowiązującymi zasadami savoir vivre’u. W ich zakres wchodzi krytyczne myślenie oraz zdolność oceny informacji i pracy z nimi.

Również novum stanowią  kompetencje w zakresie wielojęzyczności. Określają zdolność do prawidłowego i skutecznego korzystania z różnych języków w celu porozumiewania się. W dużym zakresie pokrywają  się one zasadniczo z umiejętnością rozumienia i tworzenia informacji. Zasadniczymi umiejętnościami w zakresie tej kompetencji są zdolność rozumienia komunikatów mówionych, podejmowania, podtrzymywania i kończenia rozmowy oraz czytania, rozumienia i tworzenia tekstów, z różnym poziomem biegłości w poszczególnych językach, odpowiednio do potrzeb danej osoby. Ważną postawą jest otwartość, gotowość do wchodzenia w interakcje językowe niezależnie od prezentowanych umiejętności. Niezbędna jest zdolność do uczenia się języków w sposób formalny, pozaformalny i nieformalny przez całe życie. Kompetencje językowe zawierają kompetencje międzykulturowe. Pozytywna postawa obejmuje docenianie różnorodności kulturowej  oraz ciekawość wobec nich. Mieści się w tym również szacunek zarówno dla języka ojczystego osób należących do mniejszości lub pochodzących ze środowisk migracyjnych.

Kolejną nowością są kompetencje cyfrowe. Obejmują one pewne, krytyczne i odpowiedzialne korzystanie z technologii cyfrowych i interesowanie się nimi do celów uczenia się, pracy i udziału w społeczeństwie. Obejmują one umiejętność korzystania z informacji i danych, komunikowanie się i współpracę, umiejętność korzystania z mediów, tworzenie treści cyfrowych (w tym programowanie), bezpieczeństwo (w tym komfort cyfrowy i kompetencje związane z cyberbezpieczeństwem), kwestie dotyczące własności intelektualnej, rozwiązywanie problemów i krytyczne myślenie. Niezbędne jest tu  rozumienie, w jaki sposób technologie cyfrowe mogą pomagać w komunikowaniu się, kreatywności i innowacjach oraz świadomość związanych z nimi możliwości, ograniczeń, skutków i zagrożeń. Istotne jest rozumienie ogólnych zasad, mechanizmów i logiki leżących u podstaw ewoluujących technologii cyfrowych oraz znajomość podstawowych funkcji i korzystanie z różnych rodzajów urządzeń, oprogramowania i sieci. Niezbędne są przyjmowanie krytycznego podejścia do trafności, wiarygodności i wpływu informacji i danych udostępnianych drogą cyfrową oraz świadomość prawnych i etycznych zasad związanych z korzystaniem z technologii cyfrowych. Korzystanie z technologii i treści cyfrowych wymaga refleksyjnego i krytycznego, a zarazem pełnego ciekawości, otwartego i perspektywicznego nastawienia do ich rozwoju. Wymaga również etycznego, bezpiecznego i odpowiedzialnego podejścia do stosowania tych narzędzi.

Wyraźnie widać tu kompatybilność z kompetencjami obywatelskimi, w zakresie przedsiębiorczości,  społecznymi i w zakresie umiejętności uczenia się, a także matematycznymi oraz w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii. W tych ostatnich zaś odnajdujemy konieczność rozumienia zmian powodowanych przez działalność człowieka oraz rozumienie swojej odpowiedzialności jako obywatela. Podkreśla się tu istotę krytycznych obserwacji i kontrolowanych eksperymentów, zdolność do wykorzystywania logicznego i racjonalnego myślenia do weryfikowania hipotez, a także gotowość do rezygnacji z własnych przekonań, jeżeli są one sprzeczne z nowymi odkryciami naukowymi. Kompetencje te obejmują postawy krytycznego rozumienia i ciekawości, poszanowanie kwestii etycznych oraz wspieranie zarówno bezpieczeństwa, jak i zrównoważenia środowiskowego, w szczególności w odniesieniu do postępu naukowo-technicznego w odniesieniu do indywidualnej osoby, społeczności oraz zagadnień globalnych.

Aktywne uczestnictwo każdego nauczyciela w pracach zespołów dokonujących ewaluacji wewnętrznej to bardzo cenne doświadczenie zawodowe dające nową perspektywę. To też często impuls do bieżącej autoewaluacji umożliwiającej świadomą i celową korektę działań w celu ukierunkowania ich na świadomą realizację zadań związanych z kształceniem kompetencji z pozoru odległych od nauczanego przedmiotu (np. podejmowanie przez polonistę kwestii etyczności w dziedzinie nauk przyrodniczych lub działania nauczycieli w-fu na rzecz kultury języka). Jednak uczynienie kroku w kierunku uczenia/ nauczania  międzydyscyplinarnego  umożliwia także wzmocnienie powiązań pomiędzy poszczególnymi przedmiotami w programie nauczania, wykorzystania dotychczasowej wiedzy uczniów dla wprowadzania nowych treści, zaangażowania uczniów o dalekich od naszego przedmiotu zainteresowaniach.

Różnorodność i nowatorskość  działań zarówno w kwestii stosowanych metod jak i   treści przedstawianych w nieoczekiwanym kontekście przez zespół nauczycieli z dużą pewnością zaskutkuje synergią ich działania i będzie stanowić istotną wartość dodaną wobec planowanych efektów działań.

Izabela Nowacka

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x