Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Jedna kreska, to jeden problem mniej. Zachowania autodestrukcyjne wśród młodzieży - część 1

Jedna kreska, to jeden problem mniej. Zachowania autodestrukcyjne wśród młodzieży - część 1

09:45 10-01-2019

Dla kogo: Dyrektorzy , Nauczyciele

Kategoria: Psychologia i pedagogika , Poradnik wychowawcy , Wychowanie

Od lat obserwuje się wzrost zachowań autodestrukcyjnych wśród młodzieży. Problem dotyczy coraz młodszych, bo samookaleczenia zgłaszane są przez nauczycieli już w klasach czwartych szkół podstawowych.

Obniża się dolna granica adolescencji, co może być związane z szybszym dorastaniem uczniów, powodowanym oddziaływaniem różnych czynników społecznych. Z drugiej strony wiele bodźców wpływa destrukcyjnie na kształtowanie się tożsamości młodego człowieka. Wśród nich często wymienia się naciski ze strony dorosłych, rówieśników i mass mediów, presję do dokonywania określonych wyborów, ingerencję człowieka w świat przyrody, materializację życia, lekceważenie chorób społecznych, zanik autorytetów, brutalizację i wulgaryzację życia, czy bezrobocie.

Podchodząc do analizy zjawiska zachowań autodestrukcyjnych wśród młodzieży należy dotknąć tematu, jakim jest zagadnienie zaburzeń zachowania. Są one kategorią bardzo pojemną, w związku z czym, przed szkołą i innymi placówkami stoi wyzwanie zmierzenia się z wieloaspektowymi problemami, które mogą w znaczny sposób zaburzać pracę edukacyjną i dydaktyczną. Stąd konieczność, po pierwsze – świadomości uwarunkowań zaburzeń psychicznych dzieci i młodzieży, po drugie – form i metod pracy, które mogą oddziaływać profilaktycznie, bądź interwencyjnie na skutki zaburzeń psychicznych.

Informacje na temat działań i zadań związanych z promocją zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży oraz działań prewencyjno – promocyjnych można znaleźć w „Narodowym programie ochrony zdrowia psychicznego” (NPOZP), który został wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 lutego 2017 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017–2022 r.; oraz  w „Narodowym programie zdrowia na lata 20016–2020”.

Coraz częściej podkreśla się szczególną wagę zdrowia psychicznego młodzieży, jako grupy pod tym względem szczególnie wymagającej, narażonej na silny stres, presję społeczną, przemoc i agresję, czy w końcu na - dostępne dość łatwo na rynku - substancje psychoaktywne. Główne działania mają koncentrować się wokół zapewnienia poradnictwa oraz pomocy dla rodziców, dzieci i młodzieży z zaburzeniami rozwoju i zdrowia psychicznego (zwłaszcza u dzieci najmłodszych i nastolatków), efektem natomiast ma być: „zahamowanie tendencji wzrostowej w częstości występowania u młodzieży zachowań ryzykownych dla zdrowia”[1].

Najczęstsze zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży wykazywane w badaniach i statystykach, to zaburzenia zachowania i emocji, rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczym. Jest to też najczęstszy powód hospitalizacji psychiatrycznych dzieci i młodzieży w okresie adolescencji – podaje się tu zaburzenia zachowania i zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych,  spośród których najczęstszy to zespół uzależnienia. Czym zatem jest zdrowie psychiczne?

Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zdrowie psychiczne jest:

  •  jednym z podstawowych elementów ogólnego zdrowia;
  • oznacza  brak zaburzeń psychicznych lub choroby psychicznej u jednostki;
  • potencjałem psychicznym, umożliwiającym jednostce zaspokajanie swoich, szeroko pojętych potrzeb, począwszy od tych fizjologicznych, na intelektualnych i emocjonalnych skończywszy;
  • czynnikiem odpowiedzialnym za właściwy rozwój psychofizyczny oraz społeczny jednostki;

W okresie rozwoju, zwłaszcza adolescencji, zdrowie psychiczne wpływa na:

  • zdolność do właściwego i efektywnego doświadczania i wyrażania emocji ( radość, smutek, gniew, przywiązanie)
  • pozytywną samoocenę,         
  • szacunek dla innych, 
  • poczucie bezpieczeństwa,
  • zaufanie do siebie i świata,
  • zdolność do funkcjonowania w rodzinie, grupie rówieśniczej, szkole i społeczności,
  • zdolność do inicjowania i podtrzymywania głębszych relacji (przyjaźń, miłość) oraz uczenia się funkcjonowania w świecie w sposób produktywny.

Problemy ze zdrowiem psychicznym mogą iść w dwóch kierunkach[2]:

  • jako forma zaburzeń psychicznych (powodujących cierpienie lub upośledzenie, będących czymś więcej niż ogólnie przyjętą formą reakcji na konkretne wydarzenie
    i stanowiące przejaw dysfunkcji psychicznej),
  • jako trudności w jakiejkolwiek sferze funkcjonowania psychospołecznego (emocjonalnej, behawioralnej, poznawczej czy społecznej).

Ciąg dalszy za tydzień.


[1] Izabela Tabak*, Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Wsparcie dzieci i młodzieży  w pokonywaniu problemów

[2] Izabela Tabak*, Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży. Wsparcie dzieci i młodzieży  w pokonywaniu problemów.

Monika Zdrzyłowska

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x