Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Ocenianie pracy zawodowej nauczyciela

Ocenianie pracy zawodowej nauczyciela

08:45 03-03-2014

Kategoria: Awans zawodowy , Prawo oświatowe , System oświaty

Ocenianie zwykle wywołuje kontrowersje. Aby je ograniczyć, ocena powinna wypełniać kilka kryteriów: m.in. rzetelności, obiektywizmu, trafności, jawności, mobilizowania do dalszych działań, wreszcie sprawiedliwości.

 Zasady te dotyczą oceniania uczniów, ale bez wątpienia można je rozciągnąć na ocenianie pracy zawodowej nauczycieli. To zwykle nauczyciel ocenia uczniów wg przygotowanych wcześniej i jawnych kryteriów, natomiast sam oceniany  jest nie  tylko przez uczniów w trakcie codziennej pracy, lecz także przez ich rodziców, środowisko, ale i przez dyrektora – przełożonego służbowego, który w wyniku sprawowanego nadzoru pedagogicznego ustala ocenę pracy zawodowej nauczyciela.     

Ocenianie pracy zawodowej nauczyciela ujęte jest w przepisach prawa oświatowego. Regulują je zapisy ustawy o systemie oświaty, ustawy Karta Nauczyciela i Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie kryteriów i trybu dokonywania oceny pracy nauczyciela, trybu postępowania odwoławczego oraz składu i sposobu powoływania zespołu oceniającego, które umieszczone jest pod  poz. 1538.

Dyrektor szkoły przygotowując procedury obowiązujące w szkole w zakresie oceniania pracy zawodowej nauczyciela bezwzględnie ujmuje:

 

1. stopień realizacji zadań określonych w art. 6 Karty Nauczyciela, czyli zakres obowiązków i powinności nauczycielskich, które określają szczególny charakter zawodu:

 Nauczyciel obowiązany jest:
1) rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę;
2) wspierać każdego ucznia w jego rozwoju;
3) dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego;
4) kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka;
5) dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów.”;

2. zadań określonych w art. 4 ustawy o systemie oświaty:

,,Nauczyciel w swoich działaniach dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ma obowiązek kierowania się dobrem uczniów, troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską z poszanowaniem godności osobistej ucznia”.

3) zadań statutowych szkoły,

4) obowiązków określonych w art. 42 ust. 2 KN

 „W ramach czasu pracy, (...), oraz ustalonego wynagrodzenia nauczyciel obowiązany jest realizować:
1. zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, prowadzone bezpośrednio uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz,(...),
2. inne czynności wynikające z zadań statutowych szkoły,
3. zajęcia i czynności związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym”.

Ponadto cytowane wyżej rozporządzenie w  § 2 ust. 8. określa, że: dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela, uwzględniając w szczególności:

,,1) poprawność merytoryczną i metodyczną prowadzonych zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, prawidłowość realizacji innych zadań zawodowych wynikających ze statutu szkoły, w której nauczyciel jest zatrudniony, kulturę i poprawność języka, pobudzanie inicjatywy uczniów, zachowanie odpowiedniej dyscypliny uczniów,

2) zaangażowanie zawodowe nauczyciela (uczestnictwo w pozalekcyjnej działalności szkoły, udział w pracach zespołów nauczycielskich, podejmowanie innowacyjnych działań w zakresie nauczania, wychowania i opieki, zainteresowanie uczniem i jego środowiskiem, współpraca z rodzicami),

3) aktywność nauczyciela w doskonaleniu zawodowym,

4) działania nauczyciela w zakresie wspomagania wszechstronnego rozwoju ucznia, z uwzględnieniem jego możliwości i potrzeb,

5) przestrzeganie porządku pracy (punktualność, pełne wykorzystanie czasu lekcji, właściwe prowadzenie dokumentacji)”.

Po wnikliwym przeanalizowaniu wymienionych kryteriów oceny pracy nauczyciela zawartych w aktach prawnych można stwierdzić, że są dość ogólnikowe i wieloznaczne. Stąd   kryteria oceny muszą być jasno określone w wewnątrzszkolnych dokumentach i wpisywać się w koncepcję pracy szkoły, jej specyfikę i stałe podnoszenie jakości pracy. Każda szkoła ma autonomię i w granicach prawa powstają  różne uregulowania uszczegółowiające kryteria zawarte w aktach prawnych. Nauczyciel musi być dokładnie zapoznany z zakresem stawianych wobec niego oczekiwań. Kryteria nie spełnią swojej funkcji, jeżeli nie zostaną publicznie przedstawione i wyjaśnione, a tym samym nie będą dla nauczycieli zrozumiałe.

Warto wspomnieć, że na ocenę pracy nauczyciela nie mogą, zgodnie z literą przywołanego wyżej rozporządzenia, mieć wpływu przekonania religijne i poglądy polityczne oraz odmowa wykonania polecenia służbowego, jeżeli wynikała ona z uzasadnionego przekonania nauczyciela, iż wydane polecenie było sprzeczne z dobrem ucznia, dobrem służby albo dobrem publicznym.

Zawsze też przy ocenianiu należy kierować się zasadą, że ocenie nie podlega człowiek, lecz zachowania i postawy mające wpływ na wykonywaną przez niego pracę.

Anna Borowa

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x