Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Organizacja ewaluacji wewnętrznej w szkole

Organizacja ewaluacji wewnętrznej w szkole

09:03 19-01-2017

Dla kogo: Dyrektorzy , Nauczyciele

Kategoria: Ewaluacja w szkole , Zarządzanie Oświatą , System oświaty

Ewaluacja wewnętrzna to jeden z filarów nowego systemu nadzoru pedagogicznego szkół i placówek oświatowych. Celem systemu jest wsparcie szkół w rozwoju i podnoszenie jakości edukacji.

Wstęp
Ewaluacja powstała przeszło 80 lat temu w USA, jednak w Europie zaczęto ją stosować dopiero w latach osiemdziesiątych. Rozumie się ją jako narzędzie zarządzania organizacją i sposób wspierania rozwoju organizacyjnego. Gwałtowny rozwój teorii zarządzania i organizacji, idące za tym sukcesy w dziedzinie gospodarczej stały się inspiracją dla obszarów życia społecznego, w tym oświaty na całym świecie. Ewaluacja nie stanowi odrębnej nauki, choć czerpie z różnych dyscyplin, np. socjologii, psychologii, ekonomii, matematyki. Etymologia słowa ewaluacja odsyła do pojęcia wartości czy wartościowania. Jednak nie należy kojarzyć ewaluacji z zewnętrzną oceną, a tym bardziej z kontrolą. Proces ewaluacji jest bowiem dialogiem, podczas którego następuje wspólne dochodzenie do rozwoju[1]. Ewaluować to znaczy oceniać (od angielskiego słowa evaluate).

W celu wyjaśnienie pojęcia ewaluacji dla potrzeb dydaktyki i pedagogiki można przytoczyć kilka definicji.

Według „Wolnej encyklopedii” Ewaluacja to systematyczne badanie wartości albo cech konkretnego programu, planu, działania (eksperymentu) bądź obiektu (programu komputerowego, programu nauczania, lekarstwa, rozwiązania technicznego) z punktu widzenia przyjętych kryteriów, w celu jego usprawnienia, rozwoju lub lepszego zrozumienia[2].;

Beata Ciężka uważa, że Ewaluacja jest grupą wszystkich narzędzi do pozyskiwania informacji mających wspomagać proces decyzyjny i budować współodpowiedzialność za osiąganie rezultatów pracy, nie oferuje natomiast gotowych rozwiązań czy sposobów postępowania[3].

Rozszerzona definicja ewaluacji prezentowana na stronach internetowych Polskiego Towarzystwa Ewaluacyjnego, mówi że:

Ewaluacja to zaplanowany, systematyczny proces o charakterze poznawczym i wartościującym, obejmujący projektowanie czynności badawczych, zbieranie, analizę i ocenę danych dotyczących jakiegoś działania (np. programu), a następnie prezentowanie ich zainteresowanym odbiorcom. Każda ewaluacja przeprowadzana jest zgodnie z przyjętymi kryteriami i zmierza przede wszystkim do podniesienia jakości przedsięwzięcia, które bada[4].

Ewaluacja wewnętrzna, zwana również autoewaluacją, to jeden z filarów nowego systemu nadzoru pedagogicznego polskich szkół i placówek oświatowych, prowadzonego przez dyrektora. Celem nadrzędnym tego systemu jest wsparcie szkół w rozwoju i podnoszenie jakości edukacji. Do jego osiągnięcia niezbędna jest autorefleksja i analiza własnych działań, dokonywana przez nauczycieli i dyrektorów szkół. W tym właśnie ma pomóc autoewaluacja, która, odpowiednio przeprowadzona, daje odpowiedź na dwa zasadnicze pytania: gdzie jesteśmy i w jakim kierunku iść, aby się dale rozwijać?

Prawodawca pozostawił dyrektorom szkół i radom pedagogicznym szeroką autonomię. To oni decydują o tym, kiedy i w jakim zakresie przeprowadzać autoewaluację. Oczywiście analizując swoją pracę nauczyciele i dyrektorzy mogą się również inspirować wymaganiami zdefiniowanymi przez ministerstwo, zastanawiając się, w jakim stopniu to, co się robi w ich placówce, wpisuje się w te wymagania. Zawierają one bowiem bezpośrednie odniesienia do wartości edukacyjnych szkoły, takich jak uwzględnianie możliwości rozwojowych uczniów, ich chęć do uczestniczenia w zajęciach, kształtowanie właściwych postaw  i zachowań społecznych, motywowanie czy wreszcie – osiąganie przez uczniów dobrych wyników[5].

„Ewaluacja wewnętrzna powinna być elementem codziennej praktyki szkolnej i dostarczać informacji, które pomogą dyrektorowi i nauczycielom podejmować słuszne i uzasadnione decyzje co do działalności placówki i organizacji pracy. Ma na celu wsparcie w szkołach i innych placówkach oświatowych profesjonalnej kultury organizacyjnej. Dla sensownego przeprowadzenie autoewaluacji kluczowe jest dokładne określenie jej przedmiotu. Może nim być działalność całej placówki lub jakiś wybrany obszar, np.: współpraca szkoły z rodzicami, prowadzenie zajęć, materiały dydaktyczne, zarządzenie szkołą. Podstawową inspiracją dla rady pedagogicznej o podjęciu działań ewaluacyjnych powinny być wyrażane przez nauczycieli, uczniów i ich rodziców potrzeby zmian w szkole5”

Ewaluacja jest refleksją nad jakością własnych działań. Jednak nie każdy namysł nad tym, co robimy nazwiemy ewaluacją. Można powiedzieć, że ewaluacja to rodzaj ustrukturyzowanej refleksji – a więc takiej, która ma określone ramy (cel, przedmiot), szuka odpowiedzi na konkretne pytania (pytania badawcze), wykorzystując określone źródła informacji i sposoby ich pozyskiwania (źródła danych i metody badawcze). Zdefiniowane są również jej ramy czasowe (harmonogram) oraz sposoby ją realizujące (zespół badawczy). Jest to refleksja celowa – prowadzimy ją, ponieważ chcemy usprawnić nasze działania (lepiej uczyć, zarządzać, współpracować, diagnozować, itp.). Zatem podejmując refleksję, mamy zaplanowany również sposób jej wykorzystania. To wszystko zapisujemy w projekcie ewaluacji[6].

Ewaluacja jest zaproszeniem do rozwoju osobistego nauczyciela i szkoły jako organizacji. To zorganizowana refleksja nad wartością działań – moich –nauczycielskich, naszych jako zespołu.

Marianna Łabędź – Orlicka


[1] B. Okleja – „Czym jest ewaluacja?”, www.pcdzn.edu.pl

[2] Ewaluacja, w: pl.wikipedia.org

[3] B. Ciężka – „Planowanie ewaluacji wewnętrznej …”, www.npseo.pl

[4] B. Okleja, Op. cit.

[5] System Ewaluacji Oświaty – Nadzór Pedagogiczny: www.npseo.pl

[6] M. Tędziagolska – „Refleksja w działaniu – projektowanie ewaluacji” w: „Różne drogi ewaluacji” pod red. A. Borek i E. Kowalczyk - Rumak

Ekspert edurady

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x