Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Zajęcia pozalekcyjne. Co trzeba o nich wiedzieć?

Zajęcia pozalekcyjne. Co trzeba o nich wiedzieć?

08:19 05-08-2019

Kategoria: Prawo oświatowe , Scenariusze lekcji , Wychowanie

Umiejscowienie zajęć pozalekcyjnych w prawie oświatowym, definicje, cele, problemy, planowanie, dokumentowanie, ewaluacja.

Podstawowym zadaniem szkoły wpisującym się w politykę jakości jest dbałość o dobro i wszechstronny rozwój każdego ucznia. Dla osiągnięcia tego celu należy zaplanować następujące działania:

  • diagnozowanie predyspozycji i zainteresowań uczniów,
  • uwzględnianie indywidualnych możliwości i zainteresowań uczniów oraz tworzenie warunków do osiągania sukcesu przez każdego z nich,
  • wszechstronne aktywizowanie uczniów w procesie uczenia się,
  • akceptowanie oceniania osiągnięć uczniów przez nich samych i wykorzystywanie oceniania do samooceny oraz motywowania.

Działania te wpisane są w rozporządzenia: w sprawie podstawy programowej, w sprawie nadzoru pedagogicznego oraz zasad udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole.

I tak podstawa programowa obok kompetencji kluczowych wskazuje postawy, jakie powinny być kształtowane na wszystkich etapach edukacyjnych. Należą do nich: uczciwość, wiarygodność, odpowiedzialność, wytrwałość, poczucie własnej wartości, szacunek dla innych ludzi, ciekawość poznawcza, kreatywność, przedsiębiorczość, kultura osobista, gotowość do uczestnictwa w kulturze, podejmowania inicjatyw oraz do pracy zespołowej. W rozwoju społecznym bardzo ważne jest kształtowanie postawy obywatelskiej, postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu, a także postawy poszanowania dla innych kultur i tradycji. Szkoła podejmuje odpowiednie kroki w celu zapobiegania wszelkiej dyskryminacji.

Z kolei rozporządzenie w sprawie nadzoru pedagogicznego w wymaganiu 4 ,,Uczniowie są aktywni” zawiera na poziomie D następujące kryteria: ,,Uczniowie są zaangażowani w zajęcia prowadzone w szkole lub placówce i chętnie w nich uczestniczą. Nauczyciele stwarzają sytuacje, które zachęcają każdego ucznia do podejmowania różnorodnych aktywności.”

Analiza rozporządzenia w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach nakłada obowiązki związane z wsparciem uczniów o różnych potrzebach, w tym z niepowodzeniami edukacyjnymi i o szczególnych zainteresowaniach i zdolnościach.

Dobrym sposobem realizacji zadań wpisanych w prawo oświatowe mogą być zajęcia pozalekcyjne. Traktować je należy jako przedłużenie procesu dydaktyczno-wychowawczego, a jednocześnie formę rozwijającą zainteresowania i uzdolnienia ucznia. Zajęcia pozalekcyjne to też propozycja na zagospodarowanie wolnego czasu uczniów

Według ,,Nowego słownika pedagogicznego” zajęcia pozalekcyjne to ,,Zajęcia organizowane w szkole poza lekcjami i obowiązującym programem szkolnym, których celem jest rozbudzenie i rozwijanie zainteresowań uczniów”. W. Okoń twierdzi zaś, że to ,,nieobowiązkowa wykonywana w czasie wolnym działalność uczniów w obrębie szkoły obejmująca zajęcia w organizacjach młodzieżowych, kołach zainteresowań, świetlicy, sali gimnastycznej lub boisku czy ogrodzie szkolnym”.

Głównym celem zajęć pozalekcyjnych jest ujawnianie zainteresowań i uzdolnień uczniów oraz propagowanie alternatywnych sposobów spędzania wolnego czasu. Ponadto zajęcia pozalekcyjne wspomagają rodziców w opiece nad dziećmi, i tych, którzy mają wydłużony czas pracy i tych, którzy maja kłopoty w realizacji zadań opiekuńczych i wychowawczych. Przemyślane zajęcia zmniejszają skalę niepowodzeń uczniowskich i pozwalają osiągnąć uczniowi sukces na miarę jego możliwości a także wpływają na rozwój uczniów wykazujących zainteresowania w danej dziedzinie. Rolą zajęć pozalekcyjnych jest również przeciwdziałanie różnym patologiom oraz korepetycjom i zajęciom płatnym, zdarza się, że organizowanym na terenie szkoły.

Planując zajęcia pozalekcyjne, warto obok celów spojrzeć na funkcje tych zajęć: kształcącą, integrującą, rekreacyjno-rozrywkową.

Jako podstawową zasadę należy przyjąć, że w szkole organizuje się zajęcia pozalekcyjne zgodnie z potrzebami i zainteresowaniami uczniów.

Organizacji i realizacji zajęć pozalekcyjnych towarzyszy szereg problemów:

  • problem: finanse – brak środków na organizację zajęć, często jedyna możliwość to wykorzystanie tzw. godzin karcianych;
  • problem: baza – brak wolnych pomieszczeń, atrakcyjnych środków dydaktycznych;
  • problem: nietrafiona oferta – oferta niezgodna z oczekiwaniami uczniów, niepoprzedzona diagnozą potrzeb, nieuwzględniająca zmian w świadomości i stylu bycia uczniów;
  • problem: dowożenie, dojazdy uczniów -  ściśle reglamentowany czas, który uczniowie spędzają w szkole;
  • problem: przymus uczestnictwa – brak prawa wyboru  zajęć, koła, szczególnie przedmiotowe, rozumiane jako obowiązkowe dla ucznia;
  • problem: ,,nie chcę w szkole” – niechęć uczniów do wydłużonego pobytu w szkole i pracy z tymi samymi co na lekcjach nauczycielami;
  • problem: ,,nuda” – zajęcia pozalekcyjne jako przedłużenie lekcji, te same metody i środki;
  • problem: aktywność ukierunkowana na nauczyciela – to uczeń ma być aktywny, rolą nauczyciela stworzenie sytuacji i warunków prowokujących uczniów do przejawiania zachowań ekspresyjnych, twórczych takich jak zgłaszanie nowatorskich pomysłów i nowych propozycji, wyrażanie własnego zdania i własnych przeżyć, dyskutowanie i niezgadzanie się, kierowanie pracą, pomaganie, ocenianie;
  • problem: brak lub nadmiar chętnych;
  • problem: czas – uczniowie uczęszczają na zajęcia poza szkołą, mają bardzo dużo obowiązków;
  • problem: brak umiejętności z zakresu metodyki – zajęcia nieatrakcyjne, wykorzystywanie metod podających, bez określonych celów, nieuwzględnianie nowości.

Anna Borowa

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x