Grupa Eko-Tur Instytut Kształceni Eko-Tur Doradztwo Prawne Eko-Tur Baza Nauczycieli Edurada PrimoPsyche
powrót

Jesteś tutaj: Strona główna \ Biblioteka pedagogiczna \ Dyrektor – kreator zmian

Dyrektor – kreator zmian

09:18 22-08-2016

Dla kogo: Dyrektorzy , Nauczyciele

Kategoria: Wicedyrektorzy , Rozwój osobisty , Zarządzanie Oświatą

Wracamy do publikowania prac absolwentów Kursu Zarządzania Oświatą EKO-TUR z cyklu „Dyrektor na starcie”. Dziś dyrektor w roli osoby wprowadzającej zmiany, tworzącej nową jakość, inspirującej i wspierającej.

W moich rozważaniach dotyczących zagadnienia postawionego w tytule pracy będę opierała się na własnych doświadczeniach z pracy w pozaszkolnej placówce oświatowo-wychowawczej, chociaż rola dyrektora zarówno w placówce edukacji pozaszkolnej, jak i w szkole jest taka sama, co wyraźnie formułuje prawo oświatowe. Dokładne zgłębienie tematu wymaga na wstępie odwołania się właśnie do przepisów.

Dyrektor zarządza placówką w oparciu o ustalenia prawa. Prawo to określa kompetencje dyrektora i zakres jego odpowiedzialności. Ustawa o systemie oświaty i karta nauczyciela oraz zasady organizacji roku szkolnego dla szkoły lub placówki, określone przez właściwy organ prowadzący, wyraźnie formułują zakres kompetencji, praw i obowiązków zarządzającego placówką.

Z przepisów również wynikają ograniczenia, które zostają nałożone na dyrektora w zakresie możliwości modyfikacji i zmian wprowadzanych w placówce. Dyrektor nie może dowolnie zmieniać zaplanowanego i zatwierdzonego przez radę pedagogiczną i organ prowadzący programu ustalonego do realizacji w danym roku szkolnym. Spontaniczne zmiany w organizacji roku szkolnego w ogóle nie powinny mieć miejsca. Wprowadzanie przez nowego dyrektora zmian na początku jego pracy na tym stanowisku jest możliwe w małym zakresie w październiku, poprzez aneks do arkusza organizacyjnego, zatwierdzonego w maju, w czasie trwania poprzedniej kadencji. Dotyczyć to może formy, przypisanej do realizacji przez ustępującego dyrektora, może też być związane z nieprzewidzianymi redukcjami godzin, urlopami wychowawczymi czy zdrowotnymi. Wprowadzenie znaczących zmian do programu po zatwierdzeniu przez radę pedagogiczną placówki może być przedstawione organowi prowadzącemu w arkuszu organizacyjnym, przygotowanym na nowy rok szkolny.

Przedmiotem moich rozważań są jednak zmiany nie tego rodzaju, lecz modyfikacje twórcze, odnoszące się do koncepcji i misji placówki. Takie zmiany, które bez uszczerbku dla realizowanego programu podnoszą jakość działań edukacyjnym i służą jak najlepszej realizacji zamierzonych celów.

Analizując pracę dyrektora jako kreatora zmian wobec uwarunkowań wynikających z prawa, będę starała się odpowiedzieć na nasuwające się pytania: Czy wprowadzanie zmian jest w ogóle możliwe, a jeżeli tak, to w jakim momencie? W jakim celu dokonywać zmian? Jaka jest rola dyrektora w tworzeniu zmian?

Dyrektor nie działa samodzielnie. Cały kierowany przez niego zespół, nauczyciele oraz pracownicy administracji i obsługi współpracują przy realizacji programu placówki i współtworzą jakość jej oferty. Skuteczność działań zależy od całego zespołu. Dyrektor musi być uważnym obserwatorem i korzystając z narzędzi, jakimi dysponuje podczas sprawowania nadzoru pedagogicznego, musi analizować pracę zespołu, którym przewodzi. Misja placówki wytycza jej cele, do których zmierza w realizacji ustalonego programu.

Wyznacznikiem skuteczności prowadzonych działań edukacyjnych są osiągnięcia uczestników, ich zadowolenie i poczucie bezpieczeństwa, widoczne perspektywy rozwoju, zadowolenie rodziców, środowiska lokalnego i dobre opinie o placówce. Ankiety ewaluacyjne, prowadzone w trakcie roku szkolnego, to jedno z narzędzi służących dyrektorowi. Odpowiednio sformułowane pytania mogą dostarczyć cennych informacji na temat jakości prowadzonych zajęć i satysfakcji odbiorców. Baczna obserwacja zajęć prowadzonych przez nauczycieli i nadzorowanie pracy całego zespołu pozwala dyrektorowi wyłowić mankamenty, braki, potrzeby modyfikacji i zmian możliwych do wprowadzenia. Uważna analiza procesów zachodzących w otaczającym świecie, oczekiwania uczestników, potrzeby edukacyjne i zmiany w prawie oświatowym wyznaczają tutaj kierunki rozwoju.

Dyrektor, który sprawuje swoją funkcję kolejny rok i był członkiem zespołu wcześniej jako nauczyciel, zna koleżanki i kolegów nauczycieli oraz pracowników niepedagogicznych i potencjał placówki, którą kieruje. Wie, jak rozmawiać z nauczycielami, wypracował zasady tej współpracy, poznał możliwości i kompetencje zespołu. Jeśli jest kreatywnym dyrektorem, to potrafi umiejętnie pokierować kadrą i zaszczepić w niej entuzjazm dla nowych działań.

Sytuacja jest zupełnie inna, gdy nowy dyrektor obejmuje funkcję w placówce, która działa zgodnie z wcześniej ustalonym planem. Nowa koncepcja pracy, przyjęta przez organ prowadzący, poszerza ofertę, modyfikuje stary układ zajęć. Jednak niemożliwe jest wprowadzenie jej w życie od razu. Podstawową sprawa jest poznanie zespołu i pozyskanie go do współpracy przy budowaniu własnej wizji. Najważniejszym zadaniem nowego dyrektora na tym początkowym etapie jest przedstawić jasno nowe cele, zadania i metody ich realizacji. Dyrektor musi rozeznać się w potencjale, którym dysponuje, i zyskać zaufanie pracowników poprzez własne zaangażowanie, ustalenie czytelnych zasad współpracy w zespole, a potem poprzez konsekwencję w ich przestrzeganiu. Musi dokonać rzetelnej oceny mocnych i słabych stron zespołu.

Ważne jest wsparcie ze strony aktywnych i chętnych do pomocy nauczycieli, a więc pozyskanie sprzymierzeńców. Bez ich wsparcia żadne zmiany nie będą możliwe. Ich zapał być może pociągnie za sobą innych. Dyrektor przygotowany być musi na możliwe konflikty, niezadowolenie i niechęć części zespołu do przedstawionych nowych rozwiązań i zadań. Znajomość zasad konstruktywnej komunikacji i szeroka wiedza o naturze ludzkich charakterów jest w takiej sytuacji niezbędna. Jednak dyrektor może napotkać także na współpracowników lubiących wnosić do swojej pracy nowe elementy, na osoby twórcze i poszukujące, które podejdą kreatywnie do pomysłów nowego dyrektora, być może podsuną ciekawy pomysł, zaproponują lepsze rozwiązania. W takiej sytuacji konieczne jest przeanalizowanie propozycji i podjęcie dialogu.

Otwarta postawa umożliwia bezstronne podejście do podobnych zagadnień. Podstawowym warunkiem pozostaje jednak poznanie ludzi, zespołu, którym nowy dyrektor będzie kierował. Okazją do tego może być także uczestniczenie w aktywności i sukcesach edukacyjnych nauczycieli, także tych, które odnoszą  poza placówką. Zainteresowanie dyrektora efektami pracy nauczyciela i docenianie jego osiągnięć motywuje go do działania i buduje dobrą atmosferę. Dyrektor poznaje nowe możliwości i kompetencje swojego pracownika, które w przyszłości mogą okazać się pomocne przy wprowadzaniu  twórczej zmiany. Poznanie pracownika z szerszej perspektywy otwiera nowe płaszczyzny do rozmów, wymiany myśli, sprzyja rodzeniu się nowych koncepcji.

Dyrektor, zarówno ten, który pełni swoją funkcję kolejny rok, jak też i ten obejmujący właśnie to stanowisko, chcąc z sukcesem zrealizować postawione przed zespołem cele musi rozmawiać z nauczycielami, żeby wiedzieć, jakie mają wątpliwości i gdzie widzą przeszkody w realizacji postawionych przed nimi zadań. Pozwoli to znaleźć właściwe rozwiązania poprzez wyeliminowanie barier lub wypracowanie nowej strategii. Nauczyciele muszą wiedzieć, że mają w tym procesie pełne wsparcie dyrektora.

Niezwykle ważne jest zainteresowanie nauczycieli wzajemną współpracą w budowaniu nowych wartości, podejmowanie wspólnych działań i pozyskiwanie partnerów przy realizacji pomysłów. Zachęcenie grona pedagogicznego do pracy w mniejszych zespołach nad interdyscyplinarnymi projektami przynosi doskonałe efekty, zarówno edukacyjne, jak i wychowawcze – jest to także istotny element w procesie budowania wzajemnych relacji wśród nauczycieli. Dyrektor, któremu zależy na rozwoju placówki, i który pragnie, aby była on miejscem kreatywnej wymiany myśli i realizacji twórczych projektów, musi dbać o relacje w zespole, którym kieruje. Spotkania z nauczycielami nie mogą ograniczyć się jedynie do rad pedagogicznych.

Gabryella Miłowska – Moląg – uczestniczka kursu kwalifikacyjnego Zarządzanie Oświatą, zorganizowanego przez Instytut Kształcenia Eko-Tur, Niepubliczną Placówkę Doskonalenia Nuczycieli

Ekspert edurady

Zapraszamy do dyskusji na temat artykułu na naszym facebooku


Dodaj komentarz

Nie możesz pisać komentarzy zanim się nie zalogujesz.. Logowanie tutaj.

Komentarze

Nikt nie skomentował jeszcze tej strony

Subskrybuj komentarze przez RSS na tej stronie | RSS dla wszystkich komentarzy

Zadaj pytanie

x

Zapisz się na newsletter

x