Jednym z kluczowych elementów projektowanych zmian jest nowe podejście do prac domowych. W klasach IV–VIII szkoły podstawowej nadal nie będą one obowiązkowe, jednak ich rola zostanie wyraźnie podkreślona. Nauczyciele będą mogli je zadawać, a systematyczność ucznia w ich wykonywaniu będzie mogła wpływać na ocenę roczną z przedmiotu. Prace domowe mają wspierać rozwój ucznia, utrwalanie wiedzy i kształtowanie odpowiedzialności, a nie stanowić narzędzia dyscyplinującego. Oznacza to konieczność ponownego przemyślenia sposobu ich wykorzystywania w procesie dydaktycznym oraz jasnego określenia zasad ich uwzględniania w ocenianiu.
Znacząco zmieni się również sposób oceniania zachowania. Nowa koncepcja odchodzi od prostego sprawdzania przestrzegania regulaminów na rzecz oceny postaw, kompetencji społecznych i zaangażowania ucznia w życie szkoły. Pod uwagę będą brane takie elementy jak odpowiedzialność za własny rozwój, kultura języka, współpraca z rówieśnikami, troska o wspólne dobro, dbałość o zdrowie i bezpieczeństwo czy aktywność na rzecz społeczności szkolnej. To podejście wymaga od szkół aktualizacji statutów oraz stworzenia nowych, bardziej precyzyjnych kryteriów oceny zachowania, które będą spójne z założeniami reformy.
Projekt rozporządzenia doprecyzowuje również zasady organizacji egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych. MEN chce ujednolicić praktykę w całym kraju, jasno określając miejsce przeprowadzania egzaminów, sposób ich organizacji oraz warunki techniczne. Dzięki temu szkoły unikną rozbieżności interpretacyjnych, a uczniowie będą mieli zapewnione jednolite standardy niezależnie od placówki, do której uczęszczają.
Zmiany w ocenianiu są ściśle powiązane z wdrażaniem reformy „Kompas Jutra”, która wprowadza nową podstawę programową, nowe doświadczenia edukacyjne oraz większy nacisk na rozwijanie kompetencji praktycznych. Ocenianie będzie musiało uwzględniać nowe formy pracy uczniów, działania projektowe, aktywność praktyczną oraz rozwój kompetencji kluczowych. To oznacza konieczność przygotowania nauczycieli do stosowania nowych narzędzi, metod i sposobów monitorowania postępów uczniów.
Dyrektorzy szkół powinni odpowiednio wcześnie rozpocząć przygotowania do wdrożenia zmian. Niezbędne będzie przeanalizowanie statutu szkoły, aktualizacja wewnątrzszkolnych zasad oceniania, dostosowanie kryteriów oceny zachowania, weryfikacja procedur egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych oraz przygotowanie nauczycieli do nowych zasad oceniania. W praktyce oznacza to konieczność przeprowadzenia rad szkoleniowych, opracowania nowych dokumentów, a także zapewnienia spójności między zapisami statutowymi a codzienną praktyką pedagogiczną.
Warto pamiętać, że zmiany w ocenianiu to dopiero początek szerszej reformy edukacji, która w kolejnych latach obejmie również nową podstawę programową, doświadczenia edukacyjne oraz zmienione podejście do rozwijania kompetencji uczniów. Dla dyrektorów oznacza to konieczność uważnego śledzenia przepisów, planowania działań z wyprzedzeniem oraz systematycznego dostosowywania dokumentacji szkolnej do nowych wymagań. Ostateczny zakres zmian będzie znany dopiero po opublikowaniu podpisanego rozporządzenia w Dzienniku Ustaw, jednak już teraz warto przygotować się na nadchodzące modyfikacje, aby wejść w rok szkolny 2026/2027 spokojnie i bez chaosu.
Poniżej prezentujemy checklistę dla dyrektorów szkół, aby łatwiej było przygotować się do nowego roku szkolnego. Serdecznie zapraszamy także na nasze szkolenia, podczas których dowiecie się Państwo, jakie zmiany czekają nas od 1 września 2026
Nowy rok szkolny 2026/2027 pod pełną kontrolą dyrektora
| Obszar / Zadanie | Opis działania | Status |
|---|---|---|
| Analiza statutu | Sprawdzenie zgodności zapisów dotyczących oceniania, zachowania, egzaminów i prac domowych z nowymi przepisami MEN. | ☐ |
| Aktualizacja WZO | Dostosowanie zasad oceniania do reformy Kompas Jutra, nowych form pracy uczniów i oceny kompetencji. | ☐ |
| Kryteria zachowania | Wprowadzenie nowych kryteriów oceny postaw, współpracy, kultury języka, odpowiedzialności i aktywności społecznej. | ☐ |
| Procedury egzaminów | Ujednolicenie zasad organizacji egzaminów klasyfikacyjnych i poprawkowych zgodnie z wytycznymi MEN. | ☐ |
| Przygotowanie nauczycieli | Szkolenia, materiały, omówienie nowych zasad oceniania i informacji zwrotnej. | ☐ |
| Plan nadzoru | Opracowanie planu nadzoru pedagogicznego zgodnego z nowymi wymaganiami i kierunkami polityki oświatowej. | ☐ |
| Organizacja roku | Harmonogram rad, działań wdrożeniowych, monitorowania postępów uczniów. | ☐ |
| Komunikacja z rodzicami | Przygotowanie informacji o zmianach w ocenianiu, aktualizacja strony szkoły, spotkania informacyjne. | ☐ |
| Monitorowanie prawa | Śledzenie publikacji finalnego rozporządzenia w Dzienniku Ustaw i wprowadzanie korekt. | ☐ |
| Przygotowanie dokumentów | Aktualizacja regulaminów, instrukcji, procedur bezpieczeństwa, dokumentacji szkolnej. | ☐ |
| Reforma26 – wdrożenie | Analiza nowej podstawy programowej, doświadczeń edukacyjnych, kompetencji praktycznych. | ☐ |
| Wsparcie zewnętrzne | Skorzystanie ze szkoleń, gotowych dokumentów i planów działań dla dyrektorów. | ☐ |
