Nowe regulacje mają charakter systemowy. Obejmują zarówno treści nauczania, jak i sposób organizacji zajęć, a ich celem jest lepsze przygotowanie uczniów do świadomego dbania o zdrowie fizyczne, psychiczne, społeczne i seksualne. Reforma odpowiada na współczesne wyzwania zdrowotne, cyfrowe i społeczne, a także na rosnącą potrzebę edukacji opartej na dowodach naukowych.
Nowe przepisy – fundament zmian
Wprowadzenie edukacji zdrowotnej opiera się na trzech kluczowych grupach rozporządzeń: dotyczących ramowych planów nauczania, sposobu nauczania treści związanych z życiem seksualnym człowieka oraz zmienionych podstaw programowych dla wszystkich typów szkół. Dokument wyjaśnia, że zmiany obejmują zarówno szkoły podstawowe, jak i ponadpodstawowe, a ich zakres jest szeroki – od wymiaru godzin, przez treści programowe, po organizację spotkań informacyjnych dla rodziców.
W szkołach podstawowych edukacja zdrowotna będzie realizowana w klasach IV–VIII w wymiarze jednej godziny tygodniowo, choć przewidziano niewielkie zmniejszenie rocznego wymiaru zajęć. W szkołach ponadpodstawowych zajęcia będą prowadzone w dwóch wybranych klasach, zgodnie z decyzją dyrektora. Jednocześnie część godzin zostanie przeznaczona na nowy, nieobowiązkowy przedmiot edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne.
Edukacja zdrowotna – nowe treści i nowe podejście
Zmiany w podstawie programowej edukacji zdrowotnej są znaczące. Mają na celu lepsze dostosowanie treści do współczesnych realiów, w tym do wyzwań związanych z cyfryzacją, zdrowiem psychicznym i społecznym. W dokumencie czytamy m.in. o „uzupełnieniu celów kształcenia o zagadnienia związane z rozumieniem wiedzy opartej na dowodach naukowych oraz podejmowaniem świadomych i odpowiedzialnych decyzji – również w środowisku cyfrowym”. To ważny krok w kierunku edukacji, która nie tylko przekazuje wiedzę, ale uczy krytycznego myślenia i odpowiedzialności.
Wzmocniono również treści dotyczące higieny jamy ustnej, zdrowego nawadniania, wsparcia osób z chorobami przewlekłymi oraz reagowania na przemoc i przekraczanie granic. Zmodyfikowano także sposób omawiania dojrzewania, rezygnując z nadmiernie szczegółowych opisów medycznych na rzecz bardziej praktycznego podejścia.
Jedną z najważniejszych zmian jest usunięcie działu „Zdrowie seksualne” z podstawy programowej dla klas IV–VIII. Treści te zostały przeniesione do nowego przedmiotu edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne, który będzie realizowany jako zajęcia nieobowiązkowe.
Edukacja zdrowotna – zdrowie seksualne: nowy przedmiot, nowe zasady
Nowy przedmiot ma charakter nieobowiązkowy, a jego celem jest wspieranie uczniów w rozumieniu ludzkiej seksualności, odpowiedzialności, wartości rodziny oraz zasad świadomego rodzicielstwa. Dokument podkreśla, że zajęcia mają promować „integralne ujęcie ludzkiej seksualności oraz dbałości o własny stan zdrowia seksualnego na wszystkich etapach życia”. Jednocześnie uczniowie nie będą oceniani, a udział w zajęciach nie będzie wpływał na promocję do klasy wyższej.
Zajęcia będą realizowane w różnych wymiarach godzinowych, zależnie od etapu edukacyjnego. W szkołach podstawowych przewidziano od jednej do dwóch godzin rocznie, natomiast w szkołach ponadpodstawowych – trzy godziny rocznie w wybranych klasach.
Ważnym elementem organizacyjnym jest możliwość rezygnacji z zajęć. Rodzice uczniów niepełnoletnich mogą złożyć pisemną rezygnację, natomiast uczniowie pełnoletni mogą zrobić to samodzielnie. Co istotne, nie obowiązuje już wcześniejszy termin składania rezygnacji do 25 września.
Obowiązki dyrektora i spotkania informacyjne
Wprowadzenie nowych zajęć wiąże się z dodatkowymi obowiązkami organizacyjnymi. Dyrektor szkoły musi nie tylko ustalić terminy realizacji zajęć, ale także zorganizować spotkania informacyjne dla rodziców i uczniów. Jak wskazuje dokument, podczas takich spotkań należy przedstawić „cele i treści programu nauczania, wykorzystywane podręczniki i materiały edukacyjne, materiały ćwiczeniowe oraz środki dydaktyczne”. Spotkania mają odbywać się co najmniej raz w roku, nie później niż miesiąc przed rozpoczęciem zajęć.
Doświadczenia edukacyjne – praktyczne uczenie się zdrowia
Nowa podstawa programowa wprowadza obowiązkowe doświadczenia edukacyjne, które mają rozwijać praktyczne umiejętności dbania o zdrowie. Uczniowie będą przygotowywać zdrowe posiłki, prowadzić dzienniki nawyków, organizować kampanie informacyjne czy analizować czas spędzany w Internecie. Jak zapisano w dokumencie, „uczeń będzie realizował co najmniej jedno takie zadanie w każdym roku szkolnym”. To podejście wzmacnia praktyczny wymiar edukacji zdrowotnej i zachęca do realnych zmian w stylu życia.
Edukacja zdrowotna dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną
W przypadku uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym utrzymano dotychczasowe rozwiązania. Treści dotyczące życia seksualnego, rodzicielstwa czy wartości rodziny pozostają częścią obowiązkowych zajęć edukacyjnych, bez wprowadzania odrębnego przedmiotu.
Reforma edukacji zdrowotnej od 2026 roku to kompleksowa zmiana, która ma na celu przygotowanie uczniów do świadomego, odpowiedzialnego i zdrowego życia. Obejmuje zarówno obowiązkową edukację zdrowotną, jak i nieobowiązkowe zajęcia dotyczące zdrowia seksualnego. Nowe przepisy wzmacniają rolę szkoły jako miejsca, które nie tylko uczy, ale także wspiera rozwój fizyczny, psychiczny i społeczny młodych ludzi.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak przygotować i poprowadzić nowe zajęcia z Edukacji zdrowotnej, już dziś skorzystaj z naszego wsparcia:
