20 sierpnia 2026 r., zaledwie kilkanaście dni przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego, Minister Edukacji podpisała rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Najważniejsze dla codziennego funkcjonowania szkół zmiany zaczną obowiązywać 1 września 2026 r.
Dla dyrektora nie jest to jednak wyłącznie informacja, którą należy przekazać nauczycielom podczas sierpniowej rady pedagogicznej.
Trzeba zadać znacznie ważniejsze pytanie:
Czy obowiązujący w szkole statut jest zgodny z przepisami, które zaczną obowiązywać 1 września 2026 r.?
W wielu szkołach odpowiedź może brzmieć: nie w pełni.
I właśnie dlatego ostatnie dni sierpnia powinny być czasem szybkiego, ale bardzo konkretnego przeglądu i – tam, gdzie jest to konieczne – aktualizacji statutu.
Dlaczego zmiana rozporządzenia wymaga zajrzenia do statutu?
Nie każda zmiana prawa oświatowego oznacza konieczność przepisywania statutu.
W tym przypadku związek jest jednak bardzo wyraźny.
Zgodnie z art. 44b ust. 10 ustawy o systemie oświaty szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego określa statut szkoły. Również art. 98 ust. 1 pkt 8 ustawy – Prawo oświatowe wskazuje, że statut szkoły zawiera szczegółowe warunki i sposób oceniania wewnątrzszkolnego uczniów.
A skoro zmieniają się przepisy dotyczące m.in.:
- obszarów uwzględnianych przy ocenianiu zachowania,
- zasad zadawania pisemnych prac domowych,
- zasad dotyczących praktyczno-technicznych prac domowych,
- obowiązku sprawdzania wykonanej pisemnej pracy domowej i przekazania uczniowi informacji na jej temat,
- możliwości powiązania wykonywania nieobowiązkowych pisemnych prac domowych z podwyższeniem rocznej oceny klasyfikacyjnej,
to dyrektor powinien koniecznie przeanalizować obowiązujący statut i zaktualizować te jego postanowienia, na które wpływają nowe regulacje.
Ważne: statutu nie trzeba pisać od nowa, ale trzeba go koniecznie zaktualizować
To jedno z najważniejszych zadań dyrektora przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027.
Nowe przepisy nie oznaczają, że szkoła musi tworzyć cały statut od początku. Oznaczają jednak konieczność przeanalizowania obowiązującego statutu i zaktualizowania tych jego zapisów, na które wpływają zmiany obowiązujące od 1 września 2026 r.
Nie warto więc zadawać pytania:
„Czy muszę napisać nowy statut?”
Właściwe pytanie brzmi:
„Które zapisy mojego obecnego statutu muszę zmienić, uzupełnić albo usunąć, aby od 1 września były zgodne z obowiązującym prawem?”
I właśnie tak należy podejść do nowelizacji.
Jeżeli statut posługuje się zapisami ogólnymi i nie powiela szczegółowo regulacji rozporządzenia, zakres zmian może być stosunkowo niewielki. Nie zwalnia to jednak dyrektora z konieczności dokonania przeglądu statutu i wprowadzenia zmian tam, gdzie są one potrzebne.
Jeżeli natomiast statut szczegółowo opisuje dotychczasowe kryteria oceniania zachowania, zasady prac domowych, konsekwencje ich niewykonywania albo inne elementy oceniania wewnątrzszkolnego, konieczna będzie odpowiednia aktualizacja tych postanowień.
Szczególnej uwagi wymagają zapisy dotyczące:
- oceniania zachowania i kryteriów ustalania oceny,
- prac domowych,
- zasad oceniania bieżącego,
- nieprzygotowania ucznia do zajęć,
- obowiązków ucznia związanych z wykonywaniem prac domowych,
- sposobu przekazywania uczniowi informacji o wykonanej pracy,
- możliwości uwzględniania systematyczności wykonywania nieobowiązkowych pisemnych prac domowych przy ustalaniu rocznej oceny klasyfikacyjnej.
Krótko mówiąc: nie piszemy statutu od nowa – ale nie możemy pozostawić go w dotychczasowym brzmieniu bez sprawdzenia i wprowadzenia koniecznych zmian.
Od 1 września 2026 r. szkoła ma działać według nowych przepisów. Dlatego statut powinien być z nimi spójny, a nauczyciele, uczniowie i rodzice powinni od początku roku otrzymać jasną informację, jakie zasady oceniania obowiązują w szkole.
1. Ocena zachowania- tu trzeba zajrzeć w pierwszej kolejności
Od 1 września 2026 r. zmienia się katalog podstawowych obszarów uwzględnianych przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania.
Nowe przepisy wskazują dziewięć obszarów:
- wywiązywanie się z obowiązków ucznia,
- okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły,
- przejmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i realizację celów rozwojowych,
- przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią,
- dbałość o kulturę języka,
- dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób,
- współpraca oraz dbałość o dobre relacje z innymi,
- zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej,
- wykazywanie się szacunkiem dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów.
Co powinien zrobić dyrektor?
Otworzyć część statutu dotyczącą oceniania zachowania i sprawdzić:
Czy kryteria obowiązujące w naszej szkole odpowiadają nowemu katalogowi?
Nie chodzi wyłącznie o mechaniczne przeklejenie dziewięciu punktów z rozporządzenia.
Trzeba zweryfikować cały szkolny mechanizm oceniania zachowania, szczególnie gdy statut zawiera:
- rozbudowane kryteria poszczególnych ocen,
- system punktowy,
- katalog zachowań pozytywnych i negatywnych,
- automatyczne obniżanie oceny za konkretne przewinienia,
- zasady ustalania oceny przez wychowawcę,
- dodatkowe regulaminy lub załączniki powiązane ze statutem.
Nowe rozporządzenie jest więc dobrym momentem, aby zadać sobie pytanie nie tylko: „czy mamy dziewięć obszarów?”, ale przede wszystkim: „czy cały nasz system oceniania zachowania jest z nimi spójny?”
2. Prace domowe koniecznie sprawdź stare zapisy statutu
Drugi obszar wymagający szczególnej uwagi to prace domowe.
Od 1 września 2026 r. w klasach IV–VIII szkoły podstawowej zostaje zniesiona możliwość zadawania praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych.
Jednocześnie doprecyzowano cel pisemnych prac domowych.
Mają one służyć:
utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu stosowaniu treści nauczania zrealizowanych podczas zajęć edukacyjnych.
Co sprawdzić w statucie?
Dyrektor powinien wyszukać wszystkie miejsca, w których pojawiają się sformułowania:
„praca domowa”, „zadanie domowe”, „praca pisemna”, „praca praktyczna”, „praca praktyczno-techniczna”, „brak pracy domowej”, „nieprzygotowanie”.
To ważne, ponieważ problematyczny zapis może znajdować się nie tylko w głównym rozdziale dotyczącym oceniania, lecz również w części dotyczącej:
- praw i obowiązków ucznia,
- kryteriów ocen,
- nieprzygotowania do lekcji,
- sposobów sprawdzania osiągnięć edukacyjnych,
- zasad oceniania bieżącego.
Każdy zapis sprzeczny z nowym rozporządzeniem powinien zostać usunięty albo odpowiednio zmieniony.
3. Nauczyciel zadał pisemną pracę domową? Musi ją sprawdzić
To zmiana, której nie warto potraktować jako drobnego szczegółu.
MEN doprecyzowało, że każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa musi zostać przez nauczyciela sprawdzona, a uczeń musi otrzymać informację na jej temat.
Dla dyrektora oznacza to konieczność przejrzenia nie tylko statutu, lecz również szkolnej praktyki.
Jeżeli statut albo funkcjonujące w szkole zasady pozostawiają w tym zakresie rozwiązania sprzeczne z nową regulacją, trzeba je uporządkować.
To także temat na radę pedagogiczną.
Od 1 września nauczyciel nie powinien traktować zadanej pisemnej pracy jako zadania, które uczeń wykonuje, a następnie nikt do niego nie wraca.
4. Najważniejsza decyzja szkoły: czy nieobowiązkowa praca domowa będzie mogła pomóc w podwyższeniu rocznej oceny?
To prawdopodobnie punkt, który będzie budził najwięcej pytań.
Nowe przepisy pozwalają, aby uczeń wykonujący nieobowiązkowe pisemne prace domowe mógł otrzymać wyższą roczną ocenę klasyfikacyjną.
Ale uwaga:
nie dzieje się to automatycznie.
MEN wyraźnie wskazuje, że możliwość taka istnieje, jeżeli szkoła ją przyjmie i włączy do szczegółowych warunków i sposobu oceniania wewnątrzszkolnego opisanych w statucie.
To oznacza, że szkoła ma przed sobą konkretną decyzję.
Wariant A -szkoła chce korzystać z tej możliwości
Wtedy należy odpowiednio uregulować ją w statucie.
I nie wystarczy zapis:
„Nieobowiązkowe prace domowe mogą podwyższyć ocenę roczną”.
Taki zapis byłby zbyt ogólny.
Szkoła powinna określić rozwiązanie na tyle precyzyjnie, aby było ono czytelne dla nauczyciela, ucznia i rodzica oraz możliwe do stosowania w sposób równy i przejrzysty.
Warto zatem rozstrzygnąć m.in.:
- w jaki sposób wykonanie nieobowiązkowych prac jest uwzględniane,
- na jakich zasadach może wpływać na ustalenie oceny rocznej,
- jak zapewnić wszystkim uczniom równy dostęp do tej możliwości,
- w jaki sposób nauczyciele informują uczniów o zasadach,
- jak rozwiązanie to będzie funkcjonowało w ramach przyjętych w szkole zasad oceniania.
Wariant B – szkoła nie chce korzystać z tej możliwości
Nowe przepisy nie nakazują wprowadzenia takiego rozwiązania.
Jeżeli szkoła go nie przyjmie, nie może jednak w praktyce stosować mechanizmu podwyższania rocznej oceny na tej podstawie bez odpowiedniego umocowania w szczegółowych warunkach i sposobie oceniania określonych w statucie.
5. Czy trzeba zmienić statut przed 1 września?
To pytanie zapewne zada dziś wielu dyrektorów.
Jeżeli obowiązujący statut zawiera rozwiązania niezgodne z przepisami obowiązującymi od 1 września 2026 r., należy doprowadzić go do zgodności z prawem na moment rozpoczęcia obowiązywania nowych regulacji.
Nie warto zakładać, że skoro rozporządzenie podpisano dopiero 20 sierpnia, szkoła może przez pierwsze tygodnie września działać według starych zasad.
Od 1 września 2026 r. nowe regulacje będą obowiązywały szkołę niezależnie od tego, czy zdążyła ona uporządkować własną dokumentację.
Dlatego najbezpieczniejszym rozwiązaniem organizacyjnym jest przeprowadzenie analizy i jeśli okaże się to konieczne procedury zmiany statutu jeszcze przed 1 września.
Szczególnie istotne jest to w zakresie oceniania, ponieważ już na początku roku szkolnego nauczyciele i wychowawcy mają obowiązek przekazywać uczniom i rodzicom informacje dotyczące zasad oceniania.
Trudno prawidłowo poinformować uczniów i rodziców o zasadach, które dopiero później zostaną zmienione.
6. Kto właściwie zmienia statut? Dyrektor nie powinien robić tego zarządzeniem
Tu warto zachować szczególną ostrożność.
Dyrektor może zainicjować proces zmiany statutu, ale nie oznacza to automatycznie, że może samodzielnie zmienić jego treść zarządzeniem.
Prawo oświatowe określa kompetencje organów szkoły dotyczące przygotowania projektu statutu i jego zmian oraz jego uchwalania.
Jeżeli w szkole nie działa rada szkoły, jej zadania wykonuje rada pedagogiczna – dlatego przed przeprowadzeniem procedury trzeba uwzględnić strukturę organów konkretnej szkoły oraz obowiązujące przepisy.
Dyrektor powinien również sprawdzić rozdział własnego statutu dotyczący trybu jego zmiany, ponieważ statut może szczegółowo określać procedurę nowelizacji.
7. Nie poprawiajcie tylko jednego paragrafu – sprawdźcie cały łańcuch powiązanych zapisów
To częsty błąd przy nowelizowaniu statutów.
Zmienia się jeden paragraf dotyczący prac domowych, ale kilka rozdziałów dalej pozostaje stary zapis dotyczący np. nieprzygotowania, oceniania zachowania albo konsekwencji niewykonania zadania.
Dlatego po przygotowaniu projektu zmian warto przeprowadzić kontrolę krzyżową statutu.
Sprawdźcie, czy nowe regulacje nie wpływają również na:
- obowiązki ucznia,
- prawa ucznia,
- zasady oceniania bieżącego,
- kryteria oceniania zachowania,
- warunki otrzymania wyższej niż przewidywana oceny rocznej,
- zasady informowania rodziców,
- regulacje dotyczące nieprzygotowania do zajęć,
- regulaminy i inne dokumenty, do których odwołuje się statut.
Statut powinien być systemem spójnych regulacji, a nie zbiorem paragrafów poprawianych pojedynczo po każdej zmianie prawa.
8. Dyrektorze – zrób przed 1 września „test 8 pytań”
Przed zatwierdzeniem zmian warto odpowiedzieć sobie na osiem pytań:
1. Czy statut zawiera aktualne zasady oceniania zachowania?
2. Czy szkolne kryteria zachowania są zgodne z dziewięcioma nowymi obszarami określonymi w przepisach?
3. Czy w statucie nie pozostały stare zapisy dotyczące praktyczno-technicznych prac domowych w klasach IV–VIII?
4. Czy zapisy dotyczące pisemnych prac domowych są zgodne z nowymi zasadami?
5. Czy szkolne regulacje uwzględniają obowiązek sprawdzenia wykonanej pisemnej pracy domowej i przekazania uczniowi informacji na jej temat?
6. Czy szkoła chce korzystać z możliwości podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej w związku z wykonywaniem nieobowiązkowych pisemnych prac domowych?
7. Jeżeli tak – czy zasady zostały wystarczająco jasno określone w statucie?
8. Czy nauczyciele, wychowawcy, uczniowie i rodzice zostaną poinformowani o nowych zasadach od początku roku szkolnego?
Jeżeli choć na jedno z tych pytań odpowiedź brzmi „nie wiem”, statut warto otworzyć jeszcze przed pierwszym dzwonkiem.
A co ze statutem przedszkola?
Tu bardzo ważne zastrzeżenie dla dyrektorów zespołów szkolno-przedszkolnych i samych przedszkoli.
Opisane zmiany dotyczą oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach i nie oznaczają same w sobie konieczności nowelizowania statutu przedszkola w zakresie oceniania zachowania czy prac domowych.
W przedszkolu nie funkcjonuje szkolny system klasyfikacyjnego oceniania osiągnięć i zachowania ucznia, którego dotyczą opisane regulacje.
Dlatego dyrektor zespołu szkolno-przedszkolnego powinien przede wszystkim ustalić, które przepisy dotyczą części szkolnej, zamiast automatycznie przenosić zmiany do regulacji dotyczących przedszkola.
Uwaga: nie wszystkie zmiany z rozporządzenia trzeba wdrażać teraz
Rozporządzenie zawiera również nowe regulacje dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianu wiadomości i umiejętności.
Określono m.in. zasady ich przeprowadzania, minimalny czas egzaminów oraz inne kwestie organizacyjne.
Te regulacje zaczną jednak obowiązywać dopiero 1 września 2027 r.
Nie należy więc mieszać dwóch terminów.
1 września 2026 r. – przede wszystkim nowe regulacje dotyczące zachowania i prac domowych.
1 września 2027 r. – nowe regulacje dotyczące wskazanych egzaminów i sprawdzianów.
To ważne przy przygotowywaniu uchwały zmieniającej statut.
Najważniejszy wniosek dla dyrektora
Nowelizacja statutu nie powinna polegać na bezrefleksyjnym kopiowaniu rozporządzenia.
Dobry statut nie powtarza bez potrzeby całych przepisów prawa – określa natomiast te szczegółowe rozwiązania, które ustawodawca pozostawił do uregulowania szkole.
Dlatego przed 1 września 2026 r. warto zrobić trzy rzeczy:
SPRAWDZIĆ → ZDECYDOWAĆ → ZAKTUALIZOWAĆ.
Najpierw sprawdzić, które obecne zapisy statutu pozostają zgodne z prawem, a które wymagają zmiany.
Następnie zdecydować, jakie rozwiązania szkoła chce przyjąć tam, gdzie przepisy pozostawiają jej wybór – szczególnie w odniesieniu do możliwości podwyższenia rocznej oceny w związku z wykonywaniem nieobowiązkowych pisemnych prac domowych.
A następnie zaktualizować statut i przeprowadzić jego zmianę zgodnie z właściwą procedurą.
Statutu nie trzeba więc pisać od nowa. Trzeba jednak koniecznie go otworzyć, przeanalizować i zaktualizować wszędzie tam, gdzie od 1 września 2026 r. dotychczasowe zapisy nie odpowiadają nowym regulacjom.
Bo od 1 września 2026 r. nie wystarczy wiedzieć, że przepisy się zmieniły. Szkoła musi już według nich działać.
Pytanie brzmi:„Czy mój statut jest już gotowy na 1 września 2026 r.?” … możemy Ci pomóc na dwa sposoby
Zmiany dotyczące oceniania zachowania i prac domowych to niejedyny powód, dla którego przed nowym rokiem szkolnym warto otworzyć statut i dokładnie przejrzeć jego zapisy.
Rok szkolny 2026/2027 przynosi kolejne zmiany w prawie oświatowym, które mogą wymagać aktualizacji szkolnych regulacji. Dyrektor powinien zweryfikować nie tylko zapisy dotyczące oceniania, zachowania czy prac domowych, ale również inne obszary, na które wpływają nowe przepisy w tym m.in. zasady korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych.
Statutu nie trzeba pisać od nowa. Trzeba go jednak przeanalizować, wychwycić nieaktualne lub sprzeczne zapisy i wprowadzić konieczne zmiany.
A to oznacza kolejne przepisy do przeczytania, porównywanie paragrafów, przygotowywanie nowych zapisów, procedur i uchwał…
Jako dyrektor nie przepadasz za „papierologią”? Mamy dla Ciebie dwa rozwiązania.
1. Chcesz zrobić to samodzielnie? Wyposażymy Cię w wiedzę, narzędzia i gotowe rozwiązania
Zapraszamy na praktyczne szkolenie:
„Rewolucja w statutach 2026/2027 – jak przygotować statut na nowy rok szkolny, wdrożyć obowiązkowe zmiany, dostosować zapisy do nowych przepisów, uniknąć błędów. Gotowe procedury i praktyczne rozwiązania”
To szkolenie dla dyrektorów, którzy nie chcą po prostu usłyszeć, że statut trzeba zmienić, ale chcą wiedzieć:
CO zmienić, DLACZEGO, JAK to zapisać i JAK prawidłowo przeprowadzić całą procedurę.
Podczas szkolenia uporządkujesz wiedzę, przełożysz nowe przepisy na konkretne zapisy statutowe oraz otrzymasz praktyczne wskazówki, narzędzia i wzory, dzięki którym aktualizacja dokumentu będzie znacznie prostsza.
👉 Sprawdź program i zapisz się na szkolenie
2. Nie masz czasu analizować statutu paragraf po paragrafie? Możemy wykonać dużą część tej pracy za Ciebie
Dyrektor ma zarządzać placówką, ludźmi i procesami- nie musi spędzać kolejnych wieczorów na porównywaniu kilkudziesięciu stron statutu z kolejnymi nowelizacjami przepisów.
Dlatego możesz skorzystać z usługi eksperckiej weryfikacji dokumentacji placówki.
Nasi prawnicy oraz specjaliści z zakresu prawa oświatowego, prawa pracy i organizacji pracy szkoły lub przedszkola mogą odwiedzić placówkę, przeanalizować dokumentację, wskazać błędy, nieaktualne regulacje i obszary wymagające poprawy oraz pomóc przygotować lub skorygować dokumenty.
Weryfikacja może obejmować m.in. statut szkoły lub placówki, a także umowy cywilnoprawne, system kontroli zarządczej, plany kapitałowe czy dokumentację związaną z Systemem Informacji Oświatowej.
Ty nie musisz samodzielnie szukać każdego przepisu i zastanawiać się, który paragraf statutu trzeba zmienić. Ekspert pomaga przejść przez tę pracę krok po kroku i przygotować placówkę do funkcjonowania zgodnie z aktualnymi wymaganiami.
Dwie drogi. Jeden cel: aktualny i bezpieczny statut
Zadzwoń i dopytaj o szczegóły oraz wolne terminy: 22 841 62 08 lub 662 275 098 www.eko-tur.pl
Źródła:
Ministerstwo Edukacji Narodowej, 20.08.2026 r. – „Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych – podpisane”
Komunikat i omówienie zmian na GOV.PL
Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty – w szczególności art. 44b dotyczący oceniania wewnątrzszkolnego
Tekst ustawy w ELI
Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – tekst jednolity ogłoszony w 2026 r.
Tekst jednolity ustawy – Prawo oświatowe w ELI
Edurada.pl – „MEN podpisało ważne zmiany w ocenianiu. Nowe zasady zachowania i prac domowych już od 1 września 2026!”
Przeczytaj artykuł na Edurada.pl
