Najpierw znika rozmowa przy stole.
Potem krótkie odpowiedzi zamieniają się w milczenie.
A na końcu zostaje już tylko ekran świecący w ciemności jak jedyne okno, przez które młody człowiek jeszcze próbuje się z kimś skomunikować.
Nie z nami.
To nie jest historia o „trudnej młodzieży”. To jest historia o pękniętej relacji, której długo nikt nie chciał nazwać po imieniu. Bo łatwiej powiedzieć: „takie czasy”, niż przyznać: „gdzieś po drodze przestaliśmy być dla nich bezpieczni”.
Z badań i publikacji także tej, która stała się pretekstem do tego tekstu wyłania się obraz pokolenia, które nie tyle odrzuciło dorosłych, ile… przestało w nich szukać odpowiedzi. Nie dlatego, że ich nie potrzebuje. Przeciwnie. Potrzebuje ich bardziej niż kiedykolwiek. Tyle że nauczyło się, że szybciej znajdzie zrozumienie gdzie indziej.
W przestrzeni, która nie przewraca oczami.
Która nie porównuje.
Która nie zaczyna zdania od „za moich czasów…”.
Można się oburzyć. Można westchnąć nad „uzależnieniem od technologii”. Ale to byłoby zbyt wygodne. Bo prawda jest taka, że żadna technologia nie wygrywa z bliskością jeśli ta bliskość naprawdę istnieje.
Problem w tym, że coraz częściej istnieje tylko formalnie.
Rodzice są. Nauczyciele są. System jest.
Relacji coraz mniej.
Nie dlatego, że dorośli nie kochają. Ale dlatego, że często kochają w sposób, którego młodzi już nie potrafią odczytać. Miłość wyrażona kontrolą, radą, poprawianiem, „wiedzeniem lepiej”. Tymczasem współczesny młody człowiek nie szuka przewodnika, który pokaże drogę. Szuka kogoś, kto usiądzie obok i zapyta: „dokąd chcesz iść?”.
To subtelna, ale fundamentalna różnica.
Szkoła, która przez dekady była przestrzenią socjalizacji, dziś coraz częściej przypomina linię produkcyjną wyników. Nauczyciel rozliczany z efektów, tabel i podstaw programowych nie ma czasu na luksus rozmowy. A przecież to właśnie rozmowa bywa jedynym momentem, kiedy młody człowiek naprawdę istnieje nie jako uczeń, nie jako przypadek wychowawczy, ale jako ktoś, kto się boi, wątpi, szuka.
Kiedy tej przestrzeni brakuje, młodzi nie przestają mówić. Oni tylko zmieniają adresata.
To dlatego tak łatwo przychodzi im zwierzać się anonimowo. To dlatego wybierają miejsca, gdzie nie trzeba się tłumaczyć z emocji. Gdzie nikt nie powie: „przesadzasz”. Gdzie można być nieidealnym i nie zapłacić za to zawstydzeniem.
Można w tym widzieć zagrożenie. I słusznie.
Ale jeszcze większym zagrożeniem jest pytanie, którego często nie zadajemy:
dlaczego u nas tego nie znajdują?
Bo jeśli młody człowiek wybiera ciszę zamiast rozmowy z dorosłym, to nie dlatego, że nie ma nic do powiedzenia. Tylko dlatego, że nie wierzy, że zostanie dobrze usłyszany.
To zdanie powinno nas zatrzymać.
Nie zmienimy świata młodych jednym apelem. Nie cofniemy technologii. Nie sprawimy, że nagle zaczną „być jak kiedyś”. Ale możemy zrobić coś znacznie trudniejszego i znacznie ważniejszego.
Możemy zmienić siebie w relacji.
Zamiast pytać z automatu: „co w szkole?”, spróbować zapytać naprawdę.
Zamiast poprawiać wytrzymać napięcie słuchania.
Zamiast oceniać spróbować zrozumieć, nawet jeśli to, co usłyszymy, będzie niewygodne.
To nie są spektakularne gesty.
To są małe, codzienne decyzje, które budują albo niszczą most.
Bo relacja z młodym człowiekiem nie kończy się nagle. Ona powoli się rozszczelnia. Aż w końcu wszystko, co ważne, zaczyna wypływać gdzie indziej.
I wtedy zostajemy z pytaniem, które przychodzi za późno:
„dlaczego do mnie nie przyszedł?”
Może dlatego, że kiedyś przyszedł tylko nie usłyszeliśmy.
Źródła
- https://www.msn.com/pl-pl/styl-zycia/moda-i-uroda/m%C5%82odzie%C5%BC-ju%C5%BC-nie-szuka-pomocy-u-rodzic%C3%B3w-czy-r%C3%B3wie%C5%9Bnik%C3%B3w-ma-nowego-powiernika/ar-AA22776W
- https://www.onet.pl/informacje/kai/mlodzi-potrzebuja-pilnej-pomocy-psychologicznej-alarmujace-wyniki-badan/15h4ec8%2C30bc1058
- https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/niewydolna-pomoc-psychologiczna-i-psychoterapeutyczna-dla-dzieci-i-mlodziezy.html
- https://zycie.hellozdrowie.pl/zbadali-dlaczego-mlodzi-nie-chca-zyc-na-pierwszym-miejscu-brak-wsparcia-rodzicow/
- https://ipzin.org/raport-instytutu-profilaktyki-zintegrowanej-mlodziez-w-niestabilnym-swiecie/
„Rozmowa, która wraca. Jak odbudować relację z uczniem, zanim będzie za późno”
Są szkoły, w których uczniowie jeszcze mówią. I są takie, w których już tylko odpowiadają.
Jeśli po lekturze artykułu pojawiło się w Państwu to niepokojące pytanie:
„czy my jeszcze naprawdę rozmawiamy z uczniami?” to znaczy, że to właściwy moment, by coś zmienić.
Instytut Kształcenia Eko-Tur proponuje szkolenia dla rad pedagogicznych, które nie są „kolejnym obowiązkiem”, lecz realnym wsparciem w pracy z młodym człowiekiem jego emocjami, wycofaniem i potrzebą bycia usłyszanym.
Szczególnie warto dziś sięgnąć po szkolenia z obszaru:
- dokumentowania i organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej – które uczą, jak rozpoznawać potrzeby ucznia i realnie go wspierać, a nie tylko „odhaczać procedury”
- metod aktywizujących i budowania zaangażowania uczniów – bo relacja zaczyna się tam, gdzie uczeń przestaje być biernym odbiorcą
- superwizji pracy rady pedagogicznej i komunikacji w zespole – bo szkoła, która nie rozmawia wewnętrznie, nie nauczy rozmowy uczniów
To nie są szkolenia „o przepisach”. To szkolenia o człowieku w szkole uczniu, który coraz częściej milczy.
Sprawdź i dopasuj szkolenie do swojej rady pedagogicznej: Oferta szkoleń dla rad pedagogicznych
Bo zanim młodzi pójdą po pomoc gdzie indziej warto sprawić, by znów przyszli do nas.
Zadzwoń i dopytaj o szczegóły oraz wolne terminy: 22 841 62 08 lub 662 275 098
