Prace domowe – ważne zmiany w szkołach podstawowych
Jedną z najbardziej zauważalnych zmian dotyczących codziennej nauki jest modyfikacja zasad zadawania prac domowych w klasach IV–VIII szkoły podstawowej.
Od nowego roku szkolnego nauczyciele nie mogą zadawać uczniom praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć. Dotyczy to m.in. zadań wymagających przygotowania określonego projektu czy wykonania pracy technicznej poza szkołą.
Inaczej określono również cel pisemnych prac domowych. W klasach IV–VIII mają one służyć przede wszystkim utrwalaniu, rozwijaniu lub praktycznemu wykorzystywaniu treści, które zostały wcześniej zrealizowane podczas lekcji.
Istotna jest także kwestia informacji zwrotnej. Jeżeli uczeń wykona pisemną pracę domową, nauczyciel powinien ją sprawdzić i przekazać uczniowi informację na jej temat. Oznacza to większy nacisk nie tylko na samo wykonanie zadania, ale również na wskazanie uczniowi, co zrobił dobrze i co może poprawić.
Czy praca domowa może poprawić ocenę?
Nowe przepisy dopuszczają możliwość, aby wykonanie nieobowiązkowej pisemnej pracy domowej przyczyniło się do podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej. Nie dzieje się to jednak automatycznie.
Taka możliwość musi zostać przyjęta przez konkretną szkołę i zapisana w jej statucie, w szczegółowych warunkach i sposobie oceniania wewnątrzszkolnego.
Nowe kryteria oceny zachowania
Zmiany obejmują również ocenę zachowania. Przepisy określają obszary, które powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania.
Wśród nich znalazły się m.in.:
- wywiązywanie się z obowiązków ucznia,
- szacunek wobec innych osób – nauczycieli, uczniów i pracowników szkoły,
- odpowiedzialność za własny rozwój i realizację celów,
- przestrzeganie norm społecznych,
- kultura języka,
- troska o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych,
- współpraca i budowanie dobrych relacji,
- zaangażowanie w życie klasy, szkoły i lokalnej społeczności,
- szacunek dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów.
Oznacza to, że ocena zachowania ma obejmować szerszy obraz funkcjonowania ucznia – nie tylko jego zachowanie podczas lekcji, ale również stosunek do innych osób, odpowiedzialność i aktywność w społeczności szkolnej.
Ważna zmiana, ale dopiero od 2027 roku
Nowelizacja zawiera także przepisy dotyczące egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych oraz sprawdzianów wiadomości i umiejętności. W tym przypadku trzeba jednak uważać na daty.
Przepisy dotyczące sposobu przeprowadzania tych egzaminów, m.in. ich stacjonarnej formy, zasad korzystania z urządzeń telekomunikacyjnych czy minimalnego czasu trwania, zostały zapisane w nowelizacji, ale wejdą w życie dopiero 1 września 2027 roku.
Dlatego nie należy traktować wszystkich zmian opisanych w nowym rozporządzeniu jako obowiązujących już od początku roku szkolnego 2026/2027.
Co zmiany oznaczają dla uczniów i rodziców?
W praktyce nowe przepisy oznaczają większą wagę przypisywaną temu, aby ocenianie było powiązane z procesem uczenia się. Szczególnie widoczne jest to w przypadku prac domowych – ich zadawanie ma mieć określony cel, a wykonana praca powinna zostać sprawdzona i omówiona z uczniem.
Dla rodziców ważną informacją jest również to, że szczegółowe rozwiązania dotyczące oceniania wewnątrzszkolnego mogą wynikać ze statutu konkretnej szkoły. Dlatego w przypadku wątpliwości dotyczących np. wpływu nieobowiązkowej pracy domowej na ocenę warto sprawdzić dokumenty obowiązujące w danej placówce.
Od 1 września 2026 roku zmieniają się zasady dotyczące oceniania w polskich szkołach. Najważniejsze zmiany obejmują pracę domową w klasach IV–VIII oraz kryteria oceniania zachowania. Pisemne prace domowe mają służyć przede wszystkim utrwalaniu i praktycznemu wykorzystaniu wiedzy, a każda wykonana praca powinna zostać sprawdzona i skomentowana przez nauczyciela.
Jednocześnie część zmian dotyczących egzaminów została odroczona do 1 września 2027 roku. Dlatego przy interpretowaniu nowych przepisów kluczowe jest rozróżnienie tego, co obowiązuje już w roku szkolnym 2026/2027, od regulacji, które zaczną działać dopiero w kolejnym roku.
Zapraszamy na nasze szkolenie dotyczące nowych zasad oceniania:
Ocenianie – aspekt prawny i psychologiczny
Podstawą zmian jest rozporządzenie Ministra Edukacji z 20 sierpnia 2026 roku, opublikowane w Dzienniku Ustaw jako Dz.U. 2026 poz. 1122.
