W Dzienniku Ustaw opublikowano jednolity tekst ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jest to pełny, zaktualizowany tekst obowiązujących przepisów, który uwzględnia wszystkie zmiany ogłoszone przed 6 lutego 2026 r., wynikające z kolejnych ustaw nowelizujących.
Opublikowany tekst obejmuje m.in. zmiany wprowadzone przez następujące akty prawne:
-
ustawę o rynku pracy i służbach zatrudnienia z 20 marca 2025 r.
-
ustawę o deregulacji prawa gospodarczego z 21 maja 2025 r.
-
ustawę z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i inne nowelizacje z tego samego dnia
-
ustawę z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela i niektórych innych ustaw.
-
kolejne nowelizacje z września i grudnia 2025 r. oraz z początku 2026 r.
Tekst jednolity integruje wszystkie zmiany w jeden spójny dokument – dzięki temu łatwiej jest ustalić aktualne brzmienie przepisów dotyczących m.in. składek, świadczeń, zasad orzekania i trybu wydawania decyzji.
Artykuł zwraca również uwagę, że niektóre przepisy przejściowe dotyczące orzecznictwa ZUS nie zostały objęte tekstem jednolitym (np. w sprawach toczących się przed wejściem w życie nowelizacji).
🔗 Źródło
➡️ Przepisy o ubezpieczeniach społecznych. Jest jednolity tekst ustawy (dokument) — Serwis Samorządowy PAP:
https://samorzad.pap.pl/kategoria/prawo/przepisy-o-ubezpieczeniach-spolecznych-jest-jednolity-tekst-ustawy-dokument
O artykule, który wskazałeś z PAP „Przepisy o ubezpieczeniach społecznych. Jest jednolity tekst ustawy” – to informacja o opublikowaniu jednolitego tekstu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, czyli ujednoliconego zestawu wszystkich zmian, które weszły w życie do tej ustawy do 6 lutego 2026 r. (m.in. uwzględniającego też zmiany wynikające m.in. z nowelizacji Karty Nauczyciela).
Co to oznacza w praktyce?
-
Tekst jednolity ustawy o ubezpieczeniach społecznych łączy wszystkie nowelizacje tej ustawy w jeden dokument – ułatwia interpretację i stosowanie przepisów (np. przez ZUS).
-
Jedna z nowelizacji uwzględniona w tym tekście to ustawa o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw z 25 lipca 2025 r., która wpływała m.in. na przepisy o ubezpieczeniach społecznych dla nauczycieli.
Główne zmiany w Karcie Nauczyciela (którą często łączy się z ubezpieczeniami społecznymi)
Nowelizacja ustawy „Karta Nauczyciela” z 25 lipca 2025 r., której efekty są częścią opublikowanego jednolitego tekstu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wprowadza dużo zmian dotyczących sytuacji zatrudnienia, wynagrodzeń i świadczeń nauczycieli. Oto najważniejsze:
1. Lepsze warunki finansowe i świadczenia emerytalne
-
Wyższe nagrody jubileuszowe:
• 300% wynagrodzenia za 40 lat pracy;
• nowa nagroda 400% wynagrodzenia za 45 lat pracy. -
Lepsze odprawy emerytalne i rentowe, uzależnione od stażu pracy, w tym prawo do odprawy nawet przy zatrudnieniu poniżej 1/2 etatu.
2. Zmiany w zatrudnieniu nauczycieli
-
Zatrudnienie nauczyciela początkującego: umowa na czas określony na jeden rok szkolny zamiast na dwa lata szkolne w większości przypadków.
-
Skrócenie wymaganego okresu pracy – po przepracowaniu 11 miesięcy nauczyciel może przejść na umowę na czas nieokreślony.
3. Ochrona przedemerytalna
-
Nie można wypowiedzieć stosunku pracy nauczycielowi zatrudnionemu na czas nieokreślony albo mianowanemu, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego (z kilkoma wyjątkami).
4. Procedury oceniania i mentoring
-
Uściślenie zasad oceny pracy nauczyciela, m.in. kiedy i przez kogo ma być przeprowadzona.
-
Poszerzenie zadań mentora (np. większy udział w ocenie i wsparciu nauczycieli).
5. Pensum i wynagrodzenia
-
Ujednolicenie pensum nauczycieli w szkołach zawodowych (18 godzin tygodniowo).
-
Nowe zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych i zastępstw.
6. Urlopy i poratowanie zdrowia
-
Możliwość skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia także nauczycielom, którym do emerytury brakuje mniej niż rok.
A co z ubezpieczeniami społecznymi?
Zmiany w Karcie Nauczyciela wpływają na zasady ubezpieczeń społecznych dla nauczycieli głównie w następujący sposób:
Emerytury i świadczenia
-
Zwiększone nagrody i lepsze odprawy wpływają na podstawę składek, co może mieć później znaczenie dla wysokości świadczeń emerytalnych.
Ochrona zatrudnienia blisko emerytury
-
Przepisy o ochronie przed wypowiedzeniem mają także odniesienie do praw nabywania uprawnień emerytalnych i warunków ubezpieczeniowych.
Ciągłość ubezpieczenia
-
Skrócenie okresów i zmiana warunków zatrudnienia nauczycieli początkujących ma wpływ na okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym, co może zmieniać uprawnienia np. do emerytury czy świadczeń chorobowych.
Podsumowanie (najważniejsze zmiany dla nauczyciela)
- Lepsze świadczenia finansowe w związku z nagrodami jubileuszowymi i odprawami.
- Stabilniejsze zatrudnienie i silniejsza ochrona przedemerytalna.
- Skrócone etapy zatrudnienia początkujących nauczycieli.
- Ujednolicone pensum zawodowe i nowe zasady godzin ponadwymiarowych.
- Dodatkowe uprawnienia dotyczące urlopu zdrowotnego i mentoringu.
Źródła:
[1] Serwis Samorządowy PAP, „Przepisy o ubezpieczeniach społecznych. Jest jednolity tekst ustawy (dokument)”,
https://samorzad.pap.pl/kategoria/prawo/przepisy-o-ubezpieczeniach-spolecznych-jest-jednolity-tekst-ustawy-dokument
[2] Obwieszczenie w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Dziennik Ustaw RP,
https://dziennikustaw.gov.pl
[3] Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2025,
https://isap.sejm.gov.pl
[4] Ministerstwo Edukacji, informacja o nowelizacji Karty Nauczyciela,
https://www.gov.pl/web/edukacja
[5] Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst ujednolicony), Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP),
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19820030119
